Education Means------

"EDUCATION SHOULD BE MAN MAKING & SOCIETY MAKING ----DR. Radhakrishan THANKS

LIFE OF COURGE

live vichar

"શિક્ષક પોતે શીખતો ન રહે તો તે કદી શીખવી ન શકે - રવીન્દ્રનાથ ટાગોર. જીવનમાં કોઈ પણ માણસને ખોટો ના સમજવો, તેના પર વિશ્વાસ રાખવો, કેમકે એક બંધ ઘડીયાળ પણ દિવસમાં ૨ વાર સાચો સમય બતાવે છે.સફળતાનું કોઈ રહસ્ય નથી,તે ફક્ત ધણો વધારે પરિશ્રમ જ ઈચ્છે છે.પ્રકૃતિનું બીજું નામ ટેવ છે. THANKS

WEL COME TO MY BLOGS

DIWALI WISHES

હજાર કામ નહીં કરો તો ચાલશે પણ એક કામ એવું કરજો જેના માટે દુનિયાએ તમને યાદ કરવા પડે. જે આવડે છે તેને શ્રેષ્ઠ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરો. THANKS

WEL COME

ACHIVEMENT

31 October 2017

પાપ

            - પાપ -
    આખી જીન્દગી હું વારંવાર એક પાપ કરતો રહ્યો,ધૂળ મારા પર હતી ને હું અરીસો સા કરતો રહ્યો. 
    કેવી અજબ વાત બની ગઈ જીવનમાં મારી સાથે,
    ભૂલ મારી હતી ને,  દોસ્ત, હું તને માફ કરતો રહ્યો.
     
    ન્યાય દેવાવાળો મારી ઉપર બેઠો છે  ભૂલીને,
    હું ન્યાયાલય ખોલીને બધાનો ઇન્સાફ કરતો રહ્યો.
     
    જે મારી વિરુદ્ધ હતા એમને મનાવવાના પ્રયત્નોમાં,
    જે મારી સાથે હતા એમને મારી ખિલાફ કરતો રહ્યો.
     
    ખુદ મારા વિષે તો રતીભરનુય જાણતો નહોતો,
    ને ખુદાના અસ્તિત્વ વિષે વાદવિવાદ કરતો રહ્યો.
     
    જીવન આખું કેવળ હવામાં કિલ્લાઓજ બાંધ્યા,
    ને જે આંખ સામે હતું  બધું બરબા કરતો રહ્યો.
     
    ખુદ મનેજ સમજવામાં હું જબરી થાપ ખાઈ ગયો,
    ત્યાગના બહાને વરસોના વરસો પ્રમાદ કરતો રહ્યો.
     
    વર્તમાનમાં શું થઇ રહ્યું છે એનું ધ્યાન ના રહ્યું,
    ભવિષ્યમાં શું થશે  વિષે બહુ સંતાપ કરતો રહ્યો.
     
    બીજાઓને પણ કૈક કહેવું છે  સમજ્યા વગર,
    ખુદની સાથેજ આખુ જીવન વાર્તાલાપ કરતો રહ્યો.
     
    મારી કવિતાઓ ખુદ મનેજ  કહી સંભળાવીને,
    હું ખુશ થઈને વાહ જનાબ, વાહ જનાબ, કરતો રહ્યો.

2 October 2017

એપલ કંપનીના સ્થાપક સ્ટીવ જોબ્સના જીવન વિશેની કેટલીક રસપ્રદ વાતો

એપલ કંપનીએ કહ્યું કે વિશ્વ આજે જીવવાલાયક છે તેમાં સ્ટીવનો ફાળો છે. એ જ કંપનીના સીઇઓ-મિત્રની દગાખોરીને કારણે તેને એપલ કંપની છોડવી પડી હતી. જોકે નવા જુસ્સારૂપી પાસવર્ડ સાથે એ તેની જિંદગીમાં ફરી ફરીને પ્રોગ્રામિંગ કરતો જ રહ્યો અને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં ખૂંપી ગયો. ક્યાંય અટક્યો નહિ આ માણસ - ન વાસ્તવિક જીવનમાં કે ન કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં.

એકવાર કારમાં સાથે જતાં જતાં સ્ટીફન વોઝને કહ્યું કે આપણે તેને વેચીએ અને એક કંપની બનાવીએ. વોઝને આ વિચાર ગમી ગયો અને સ્ટીવે પોતાની કાર અને વોઝે કેલ્કયુલેટર વેચીને કંપની બનાવી. સ્ટીવે કહ્યું કે જ્યાં સુધી બીજું કંઇ ન સૂઝે ત્યાં સુધી તેનું નામ રાખીએ - એપલ. આમ જન્મ થયો દુનિયાની સૌથી વધુ પ્રતિષ્ઠિત એપલ કંપનીનો.

નેકસ્ટ નામની કંપની શરૂ કરીને તેણે ફરી નવી શરૂઆત કરી. બે વર્ષમાં સ્ટીવ ફરી બેઠો થયો અને ફરી પોતાની જુની કંપની એપલને હંફાવવા લાગ્યો. પિકસર કંપનીના નેજા હેઠળ તેણે પહેલી કમ્પ્યુટર એનિમેટેડ ફિલ્મ બનાવી.૧૯૯૩માં ફરી તેનું ચકડોળ નીચે આવ્યું. ધંધાકીય રીતે તેની કંપનીઓમાં બહુ મોટી સમસ્યાઓ ઊભી થઇ. ડિઝની સાથેની બનાવેલી ફિલ્મ ''ટોય સ્ટોરી ''એ તેને જાણે રાખમાંથી બેઠો કર્યો.

સ્ટીવ ૧૭ વર્ષનો હતો ત્યારે તેણે એક વાત વાંચી હતી - એવી રીતે જ કામ કરો કે આજે તમારી જિંદગીનો છેલ્લો દિવસ છે. કનેકટ ધ ડોટ્સ એ વિચાર સ્ટીવ જોબ્સે આપ્યો. કરુણતા એ છે કે મૃત્યુ નામનું છેલ્લું જીવનબિંદુ બહુ જલદી કનેકટ થઇ ગયું.

ત્રણ એપલે દુનિયા બદલી છે. પહેલું એપલ, આદમે ઇવને ખવડાવ્યું એ. બીજું ન્યૂટને અને ત્રીજું સ્ટીવ જોબ્સના હાથમાં હતું તે. છેલ્લા બે દાયકામાં એપલે આપણી સૌની દુનિયા બદલી નાખી છે.

હવે એપલનું વિશ્વ બદલાઇ ગયું છે કારણ કે એપલ કંપનીના સહસ્થાપક ૫૬ વર્ષના સ્ટીવ જોબ્સ એકચ્યુઅલ વર્લ્ડ છોડીને ‘વર્ચ્યુંઅલ વર્લ્ડ’માં પહોંચી ગયા છે. માત્ર ૫૬ વર્ષની ઉંમરમાં સ્ટીવે જીવનની અનેક ચડતી-પડતી જોઇ , દુનિયા જોઇ અને છતાં નાસીપાસ થયા વિના દુનિયાને બદલવા માટે પોતે ચેન્જ એજન્ટ બની રહ્યા.

રોલર કોસ્ટર રાઇડ જેવી હતી તેની જિંદગી અને જેટલી વાર આ માણસ નીચે પડ્યો એટલી વાર તે ફરી ઉપર ચડ્યો અને ટોચે પહોંચ્યો.કમ્પ્યુટર જગતમાં તેણે ક્રાંતિ આણી દીધી અને દુનિયાભરના લોકોના હાથમાં આઇ-ફોન પકડાવીને તેણે એકબીજાને જોડી દીધા પણ પોતે કવરેજક્ષેત્રની બહાર પહોંચી ગયો. સ્વાદુપિંડના કેન્સરની બીમારીએ એપલનો આત્મા છીનવી લીધો.

ખમીર, ખંત, દ્રષ્ટિ, નિખાલસતા, મહેનત, દુનિયાદારી, દોસ્તી, દોસ્તની દુશ્મની આ બધા જ શબ્દો તેણે નાનપણમાં શીખી લીધા અથવા તો તેનો અનુભવ કરી લીધો. સ્ટીવ જોબ્સ કઇ માટીનો હતો એ અભ્યાસનો વિષય છે. મેનેજમેન્ટના લોકો માટે એ કેસ સ્ટડી છે પણ તેના જીન્સનું ડિકોડિઁગ કરવું મુશ્કેલ છે.

સાનફ્રાન્સિસ્કોની એક વિદ્યાર્થિની જોન સિમ્પસન અને મૂળ સીરિયાના અબ્દુલફતહ જોનનાં લગ્ન વિનાના પ્રેમસંબંધનું પરિણામ એટલે સ્ટીવ. આ બંનેનાં રંગસૂત્રો સ્ટીવની રગોમાં દોડતાં હતાં. સ્ટીવનાં માતા-પિતા એ વખતે લગ્ન કરવા નહોતાં ઇચ્છતાં અને તેમણે પુત્રને દત્તક આપી દીધો. જોકે સ્ટીવની અસલી માએ સ્ટીવને ભણાવવાનું વચન લીધું અને પછી જ તેને દત્તક આપ્યો. સ્ટીવનાં પાલક મા-બાપ બન્યા પોલ અને કાલરા.

સ્ટીવ જોબ્સની વાત કરતી વખતે એક સ્પષ્ટતા કે તેણે આપેલી ટેક્નોલોજીની ભેટની વાત કરવાને બદલે આ માણસની વાત માંડવી છે. જરા હળવા હલેસે. આપણે ત્યાં સુપરહિટ થયેલી ફિલ્મ ‘થ્રી ઇડિયટ્સ’ ફિલ્મનો હીરો આમિર ખાન જે રીતે કોલેજમાં વિચારે છે કંઇક એવી જ હાલત સ્ટીવની હતી. એટી એન્ડ ટીના ફોનના ડબ્બામાંથી મફતમાં ફોન કરી શકાય એવી ટ્રિક સ્ટીવ અને તેના સાથીદાર વોઝે શોધી કાઢી હતી. અદ્દલ ક્રિએટિવ ભેજું. દરેક પ્રકારની નવી ટેક્નોલોજીમાં આ જીવડાને રસ પડે પણ ગોખેલું ભણવામાં રસ નહોતો પડતો.

તેનાં પાલક માતા-પિતાએ તેમની આખી જિંદગીની કમાણી તેને કોલેજમાં ભણાવવા માટે ખર્ચી નાખી,પણ સ્ટીવના મનમાં તો કંઇક જુદું જ ચાલતું હતું. આખરે કોલેજ પડતી મૂકી. ગેરકાયદે હોસ્ટેલમાં રહેવા માટે જમીન પર પણ સૂઇને દિવસો વિતાવ્યા. કોકની બોટલો ભેગી કરીને તેમાંથી કમાણી થયા પછી અઠવાડિયે એક વાર સારું ખાવા ભેગો થતો. કડકીના દિવસો હતા એટલે ભૂખ્યા રહેવું પડતું. એમાં ઉપવાસની ફિલોસોફીમાં રસ પડ્યો. તે માનવા લાગ્યો કે જો માત્ર ફ્રૂટ્સ ખાઇએ તો પછી શરીરનો કચરો નીકળી જાય અને નહાવાની જરૂર જ ન રહે!

સ્ટીવ પછી એ જ રીડ કોલેજમાં કેલિગ્રાફીની કળા શીખ્યો. જે કળા પછીથી મેકિન્ટોશ કમ્પ્યુટરના ફોન્ટ્સમાં જોવા મળી. સ્ટીવે તો એવું કહ્યું હતું કે જો હું એ કેલિગ્રાફી ન શીખ્યો હોત તો દુનિયાભરનાં કમ્પ્યુટર પર વાંચવા મળતા અક્ષરો કંઇક જુદા જ હોત. તળપદી ભાષામાં કહીએ તો સ્ટીવ ઠરીઠામ નહોતો થતો.

એક કંપનીની નોકરી વખતે તે જર્મની ગયો અને પોતાની ઓળખ માટે ભારતમાં પણ આંટો દઇ ગયો. ભારતમાં યોગીઓને મળ્યો પણ તેને કંઇ મજા ન આવી એટલે પાછો પહોંચ્યો માદરે વતન અમેરિકા. ઓરેગોનમાં ગર્લફ્રેન્ડ સાથે એપલ ઉગાડતા ફાર્મમાં રહ્યો, ઘણીવાર તે માત્ર એપલ ખાઇને ચલાવતો. સ્ટે હંગ્રી, સ્ટે ફૂલિશ એ વિચાર પણ તેણે કદાચ આ સ્વાનુભવ પરથી આપ્યો હતો.

નાનપણનો ગ્રીક મિત્ર સ્ટીફન વોઝ હેલવેટ પેકાર્ડ કંપનીમાં નોકરીએ લાગી ગયો હતો. તેણે એક કમ્પ્યુટર ડિઝાઈન કર્યું હતું. તેણે સ્ટીવને બતાવ્યું. એકવાર કારમાં સાથે જતાં જતાં સ્ટીફન વોઝને કહ્યું કે આપણે તેને વેચીએ અને એક કંપની બનાવીએ. વોઝને આ વિચાર ગમી ગયો અને સ્ટીવે પોતાની કાર અને વોઝે કેલ્કયુલેટર વેચીને કંપની બનાવી. સ્ટીવે કહ્યું કે જ્યાં સુધી બીજું કંઇ ન સૂઝે ત્યાં સુધી તેનું નામ રાખીએ - એપલ. આમ જન્મ થયો દુનિયાની સૌથી વધુ પ્રતિષ્ઠિત એપલ કંપનીનો.

જુદી જુદી દિશાએથી મિત્રો જોડાતા ગયા અને સફરની શરૂઆત થઇ ગઇ. ૫૦૦ ડોલરની કિંમતે પચાસ કમ્પ્યુટર્સનો ઓર્ડર મળ્યો. સ્ટીવના ગેરેજમાં જ તેમણે પાર્ટ્સને એસેમ્બલ કરવાનું કામ શરૂ કરી દીધું. આજથી બરાબર ૩૫ વર્ષ પહેલાં ૧૯૭૬માં બંનેએ ભેગા મળીને એપલ કમ્પ્યુટરની સ્થાપના કરી. એ વખતે લાકડાના બોક્સમાં કમ્પ્યુટરની ડિલિવરી કરવામાં આવતી હતી. પણ સ્ટીવ અને તેના સાથીદારો માટે સોનાનો સૂરજ ઊગવામાં હતો. પર્સનલ કમ્પ્યુટરનું આખું બજાર તેમણે ઊભું કર્યું.

સફળતા મળી એટલે જુની મિત્ર પાછી આવી અને તેણે દાવો કર્યો કે તે સ્ટીવની એક દીકરીની મા છે. સ્ટીવ તેનો પિતા હતો પણ સફળતાએ તેને જાણે દીકરી આપી! કરુણતા એ હતી કે તે પણ એવું જ કરવા જઇ રહ્યો હતો જેવું તેનાં મા-બાપે તેની સાથે કર્યું હતું. જોકે સ્ટીવે દીકરી લીસાના નામે એક કમ્પ્યુટર લોન્ચ કર્યું. કંપનીની ગાડી પ્રગતિના પાટા પર દોડવા માંડી અને સ્ટીવને જીવનમાં સફળતાનો સ્વાદ ચાખવા મળ્યો - એપલમાંથી એપલ સિવાયનો સ્વાદ.

સ્ટીવ જોબ્સ અને સ્ટીફન વોઝની જોડીએ ઈતિહાસ રચ્યો. માત્ર ૨૭ વર્ષની ઉંમરે તે ટાઇમ મેગેઝિનના કવર પર ચમકી ગયો. માઇક્રોસોફ્ટના બિલ ગેટ્સ ટાઇમના કવર પર ચમક્યા તેના બે વર્ષ પહેલાં. અમેરિકાની યુવાપેઢી માટે સ્ટીવ આઇકોન બની ગયો. ક્રિએટિવ, જિનિયસ, વિઝનરી, ઇનોવેટર એવાં વિશેષણો સ્ટીવ માટે વપરાવા માંડ્યાં. સ્ટીવે પેપ્સી કંપનીના એક્ઝિક્યુટિવને પંસદ કરીને તેણે એપલનો સીઇઓ બનાવ્યો.

૧૯૮૫માં સ્ટીફન વોઝે કંપની છોડી અને સ્ટીવ જોબ્સને સીઇઓ સાથેની માથાકૂટને કારણે કંપની છોડવી પડી. વિધિની વિચિત્રતા જુઓ કે કંપની શરૂ કરનારાઓએ કંપની છોડવી પડી. જે સીઇઓને સ્ટીવે પોતે નોકરીએ રાખ્યો હતો એ જ મિત્રએ દગાખોરી કરી અને સ્ટીવની સામે કાવાદાવા કર્યા. કંપનીના માલિકમાંથી તે સાવ રસ્તા પર આવી ગયો. ત્રીસમા વર્ષે તો એ ટોચેથી નીચે પટકાયો.

જોકે એપલ છોડવાનો સમય એ સ્ટીવ માટે મધ્યાંતર હતો. મિત્રોની દગાખોરી આ માણસની હાર્ડ ડિસ્ક ક્રેશ ન કરી શકી. નવા જુસ્સા રૂપી પાસવર્ડ સાથે એ તેની જિંદગીમાં ફરી ફરીને પ્રોગ્રામિંગ કરતો જ રહ્યો અને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં ખૂંપી ગયો. જીવનનાં સમાધાનો અને ચડાવ-ઉતાર અને સામે આવતા પ્રશ્નોની વણજાર જ તેને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં અવ્વલ રાખી શકી. ક્યાંય અટક્યો નહિ આ માણસ - ન વાસ્તવિક જીવનમાં કે ન કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં. સતત કંઇક નવું આપવાની તેની ઇચ્છાએ તેને હંમેશા હરીફથી આગળ રાખ્યો.

તેના જીવનના પ્રોગ્રામિંગનું ડાયનેમિઝમ જ તેના કમ્પ્યુટરની તમામ શોધોમાં જોવા મળે છે. તેના જીવનમાં એટલી નાટકીય ઘટનાઓ છે કે તે તેની સગી બહેન મોના સિમ્પસનને વર્ષા પછી મળ્યો. તેને દત્તક આપી દીધા પછી તેનાં અસલી મા-બાપે લગ્ન કરી લીધાં હતાં અને તેની એક સગી બહેન છે એવી તેને વર્ષો પછી ખબર પડી. પોતાના અંગત જીવનના અનુભવને કારણે પત્ની અને બાળકો વિશે તે હંમેશાં બોલવાનું ટાળતો. દુનિયાનો શિરસ્તો છે કે જે લોકો તમને પછાડવા ઉપર તળે થતા હોય છે એ જ લોકો તમારી સફળતા વખતે ચરણોમાં આવીને બેસે છે. એક આડ વાત - ગયા અઠવાડિયે જ જાહેર થયેલા નોબેલ પુરસ્કારમાં આ વખતે કેમેસ્ટ્રીનો પુરસ્કાર મેળવનાર વિજ્ઞાનીની આવી જ દશા કરી હતી. જે વાત લોકોએ હસી કાઢી હતી એ જ લોકોએ તેમની શોધનો સ્વીકાર કર્યો અને પોંખ્યા. ખેર, આપણે સ્ટીવની વાત કરતા હતા. નવા વિચારની શોધ કરવાનું કામ તેણે બંધ ન કર્યું. નેકસ્ટ નામની કંપની શરૂ કરીને તેણે ફરી નવી શરૂઆત કરી. બે વર્ષમાં સ્ટીવ ફરી બેઠો થયો અને ફરી પોતાની જુની કંપની એપલને હંફાવવા લાગ્યો. પિકસર કંપનીના નેજા હેઠળ તેણે પહેલી કમ્પ્યુટર એનિમેટેડ ફિલ્મ બનાવી. ૧૯૯૩માં ફરી તેનું ચકડોળ નીચે આવ્યું. ધંધાકીય રીતે તેની કંપનીઓમાં બહુ મોટી સમસ્યાઓ ઊભી થઇ. ડિઝની સાથેની બનાવેલી ફિલ્મ ટોય સ્ટોરીએ તેને જાણે રાખમાંથી બેઠો કર્યો. બીજી બાજુ એપલની હાલત માઇક્રોસોફ્ટ સાથેની હરીફાઇને કારણે બગડી રહી હતી. આવા સમયે પોતાના જ બાળક - એપલ કંપનીના તારણહાર તરીકે ખુદ સ્ટીવ પોતે જ આગળ આવ્યો.

બીજી ઇનિંગમાં સ્ટીવ વધુ ઝનૂની કામ કરવા માંડ્યો અને એપલ કંપનીને ફરીથી ઊભી કરવા તે કમ્પ્યુટર અને ૨૧મી સદીના પહેલા દાયકામાં મોબાઇલની દુનિયામાં છવાઇ ગયો. ૨૦૦૦ની સાલમાં એ પોતે જ બનાવેલી કંપનીનો ફરી સીઇઓ બન્યો. આઇપોડની ક્રાંતિ કરીને તેણે વોકમેનને માર્કેટમાંથી ફેંકી દીધું. મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રીમાં આઇપોડની મોનોપોલી બની ગઇ. એ પછી આવ્યો આઇફોન. કંપનીઓના મર્જર અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટની સ્ટ્રેટેજીઓ બનાવીને બીજી ઇનિંગમાં સ્ટીવ સતત રાજ કરતો રહ્યો.

પણ કમનસીબે અંગત જિંદગીમાં તે હારની નજીક પહોંચી ગયો હતો. ૨૦૦૩માં તેને સ્વાદુપિંડની સમસ્યાની ખબર પડી. ૨૦૦૪માં કેન્સરની ખબર પડી અને આખરે સર્જરી કરાવી. એ પછી લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પણ કરાવ્યું.  આઇપેડ સાથે સ્ટીવે ફરી પોતાની એની એ જ ઊર્જા બતાવવાની કોશિશ કરી. એપલ અને સ્ટીવ જોબ્સ ફરી સમાનાર્થી બની ગયા અને બિલિયોનરની યાદીમાં સ્થાન પામ્યાં. જોકે કદાચ તેને મોતનો અણસાર આવી ગયો હોવો જોઇએ. તેણે એપલના સીઇઓ તરીકે રાજીનામું આપી દીધું હતું અને તેને કંપનીએ ચેરમેન બનાવી દીધો હતો. દેવાળિયા જેવી હાલતમાંથી એપલ કંપનીને તેની સફળતાની ટોચે પહોંચાડી ત્યારે તેના હીરો સ્ટીવ પાસે બહુ ઓછો સમય બચ્યો હતો. સ્ટીવ ખરેખર બદલાઇ ગયો હતો.

સ્ટીવ માનતો કે જો તેને કંપનીમાંથી જવું ન પડ્યું હોત તો કદાચ આ કડવો પણ જરૂરી પદાર્થપાઠ ભણવા ન મળત. એ કહેતો કે મેં મને હંમેશાં ગમતું કામ જ કર્યું છે અને કદાચ એ જ મારી સફળતાનું રહસ્ય છે. જ્યાં સુધી તમને ગમતું કામ ન મળે ત્યાં સુધી તેની શોધ કરતાં રહો અને એકવાર મળશે પછી એની મજા જ કંઇક જુદી હશે.

-મનીષ મહેતા

સૌજન્ય- 

દિવ્ય ભાસ્કર , મનીષ મહેતા 

જિંદગી નો આખરી મુકામ ઘડપણ ---- જીતેન્દ્ર પઢ

માનવ ની જિંદગી એટલે ખાટીમીઠી યાદોનો સથવારો . અને તેમાં ઈશ્વરીય ગોઠવણ પણ ગજબ ની છે ,એક નું વિલાવું અને બીજાનું ખીલવું ,એક નું મરણ બીજાનો જન્મ -આવનજાવન ન અકર્મ થાકી આખી સૃષ્ટિ ચાલે છે ,જીવન યાત્રાના ચાર તબક્કાઓ
સાખી ;-
પહેલું બાળપણ ખરું ,બીજી યુવાની જાણ  /
ત્રીજું છે ઘડપણ અને ચોથું અંતપ્રમાણ //
બાળપણ ઉંમરના હાથમાંથી ક્યારે છટકી ગયું તે સમજાતું નથી ,યુવાની નો થનગનાટ ખ્વાબોના મહેલમાંથી વાસ્વિકતાના તાપ સાથે જવાબદારી ની પૂર્તિમાં ગુંગળાઈને વખતના વહેણમાં સરી જાય છે , પ્રૌઢાવસ્થા પરિપક્વ બની ધાર્યું કરી લેવાની જીદ્દ સાથે પુરી થઇ જાય અને ઘડપણ વીતે મોત ની આવનારી છાયામાં ,,, પૂર્વ તૈયારી સાથે વૃદ્ધાવસ્થા તો ધીરજ અને આવેલા પડકારને ઝીલીને આવકારીને સ્વીકારીને ઈશ્વરની મરજીને પ્રાધાન્યતા આપી પસાર કરવાની હોય છે , મોત અસહ્ય હોવા થતા અગમ ચેતી રાખેલી હોય તો મોતને નાથી શકાય છે આવકારી શકાય છે એ આવે ત્યારે સમજણ નું વાતારણ સર્જાવી તેને હસીને જીતી શકાય ,
આત્મ જ્યોતિનું પ્રાગટય આનંદ ,સાથે થતું હોય છે માનવી તેમાં પોતાના અહંમ ,સ્વાર્થ , જેવા દુર્ગુણો ઠાંસીઠાંસીને પ્રકાશિત વાતાવરણે અંધકારમય બનાવી મૂકે છે ,ઘડપણ માં જવાની ની આડાઈ દુઃખ બની ને સતાવે છે ,મળ્યા નો આનંદ નથી, નથી મળ્યું તેનો તલપ છે એ જ દુઃખનું કારણ છે , શરીરને સાચવવું ,નિયમિત રહેવું , જરૂરી વ્યાયામ કરવો ,પ્રભુ ભક્તિ કરવી ,આ તો માનવ સહજ લક્ષણો છે ,ભારતીય સંસ્કૃતિઓનો વારસો છે
માનવીની જન્મથી માંડીને મૃત્યુ સુધીની યાત્રા વિવિધ તબક્કામાંથી પસાર થતી હોય છે બાળપણ ,યુવાની ,પ્રૌઢાવસ્થા અને ઘડપણ તેમાં મુખ્ય ગણાય છે . ઉમંગ ,ઉત્સાહ ,સ્વપ્ન। આનન્દ , વિષાદ, ઝંખના, આકાંક્ષા ,જવાબદારીઓ ,ફરજ ,સુખ ,દુઃખ અને કર્તવ્યની પત્ની સાથેની સહિયારી, ભાગીદારી ,શ્રમ છતાંયે ધારેલી ઉચ્ચ સફળતા ની આંખમિચોલી ,વગર વાંકે કનડગત ,હું પદ નો અહંકાર , તિરસ્કારની કે વેરની ભાવના ,મળ્યું તેનો આનંદ નહિ પણ ન મળ્યાનો વલોપાત ,પ્રતિષ્ઠા માટેની ઝુંઝ , સમાજ ,જ્ઞાતિ માં મોભાની લાલચ ,બાળકો ઉંચક શિક્ષણ સાથે નામના અપાવે ,દાંપત્ય જીવન સરળતાથી મોઝીલુ વીતે તેવીઅભિલાષા ,એક બીજાને સમજવામાં ગાફેલિયત ,સંસારમાં સર્જાતા નાના મોટા સંઘર્ષ , સમાધાની વલણ માટેની હુંસાતૂંસી , ગુસ્સા સાથેની ગરમાહટ , કરજ ને ભરપાઈ કરવાની ચિંતા , જિંદગીના કેટલા બધા નિત નિરાળા રંગો છે ,,,,,વહેતા સમય સાથે પ્રૌઢાવસ્થા બાદ ઘડપણ અવસ્થાનું આગમન ન ગમે તેવી અવસ્થા અને તેને ઝીલવા માટે ક્યારેક શરીરની કમજોરતા ,,કે પછી તેનો મુકાબલો કરવા માટે શું કરશું તેની ચિંતા !  ઘડપણ જિંદગીના મૃત્યુ પહેલાનો આખરી પડાવ છે ,,અને તેનો હસીને કે સહીને સ્વીકાર કરવો પડે છે , જે નિયમ અને ઈશ્વરે સર્જેલો ઘટના ક્રમ છે . આવા સમયે પત્ની નો સાથ કે પતિનો પ્રેમ એક બીજા માટે ટેકો બને છે ,
 જીવનમાં આપણું ધારેલું કશુંજ બનતું નથી ,અને જે બને છે તેની અગાઉ જાણ નથી હોતી ,,આ કેવું રહસ્ય છે ? કયારેય કોઈનાથી તે ઉકેલાયું નથી ,,,ઘડપણ ,બુઢાપો ,વૃદ્ધત્વ નામો ગમે તે આપો પણ ઉમર પ્રમાણેની આ એક વ્યવસ્થા છે ,જેમાં શરીર શિથિલ બની જાય ,રોગો આવીને ટપકે કે પછી એકલતા ,એકાંત સહેવું પડે , વીતેલો સમય ખુબ યાદ આવે ,,,,અને સંતાનોની હૂંફ ,સંતાનોના સંતાનો ને ખોલે રમાડવાની ઈચ્છાઓ જાગેલી હોય પણ વિભક્ત કુટુંબની પ્રથા અથવા પુત્રના નોક રીને લીધે સ્થાનિક શહેરથી દૂર ,પરદેશ જઈને વસવાની મજબૂરી અથવા ભવિષ્ય ઉજળું બનાવવાની ધગશથી આવી પડેલું વિભક્ત વસવાટ માટેનું વલણ માં બાપ ને નથી ગમતું આ એકલાપણું ; બે સાથે છે ત્યાં એક બીજાનો સહારો બની જીવીલેવાય પણ એક પાત્રની અચાનક વિદાય વસમીપડે છે ,,
 આ દરેક યુગની કથની છે ,જો પ્રથમ થી જ શરીર સાચવવા વ્યાયામ કરેલો હોય ,મન સ્વસ્થ રાખેલું હોય ,ઈશ્વર ઉપર આસ્થા રાખી ને તેની મરજી ને વધાવી લેવાની ટેવ પાડી હો ,દરેક ને આપી છૂટવાની ભાવના રાખી હોય કે પેન્શન માંથી આવક થતી હોય /જિંદગીનો વીમો હોય તો થોડી રાહત રહે ! પણ મન ની એકલતા ,અજંપો મટે નહિ ..પણ આર્થિક સદ્ધરતા વિના સન્તાનોને આશરે જીવવાનું હોય તો હાલત કફોડી બને છે ,,,,આ પરિસ્થિતિ નો પડકાર બધા કરી શકતા નથી ,,,અને ઘણા રિબાય છે તો ઘણા અકાળે મરણ પામે અથવા ઠેબા ખાતા પરાણે જીવે ! ઉપદેશાત્મક સૂત્રો નો બોધ એવો સરળ છે પણ પરિસ્થિતિનો સામનો બીજી વાત છે ,,,તમારી કુશળતા ,તમારી ગણતરીઓ અને તમારી મરજી મુજબ શરીર ચાલતું હોય તે વખતે પણ મોંઘવારીમાં એક સાંધતા તેર તૂટે ત્યારે તમે શું કરવાના ? માત્ર લાચારી નો અહેસાસ કરવાના /કે લોકિક ,વ્યવહારિક ખરચાઓમાં લોક લાજ રાખવા ઘસાવું પડ્યું હોય , દીકરો મોટો થઈને મારો ટેકો બનશે તેવો અતૂટ વિશ્વાસ હોય ? પણ ખરે સમયે વાતાવરણ બદલાઈ ગયું હોય / બીજી બાજુ આંખે ઓછું દેખાય ,શરીરમાં રોગ ઘર કરી ગયો હોય ,પગ મંડાતા ના હોય ,ધ્રુજારી ,કંપન હોય ,ખોરાક લેવાતો ન હોય ,પચતો ન હોય ,,, છતાંયે જીવવાનો પડકાર હોય ,,,,, મોત પાછું ઠેલાય શરીર સુધરે સારા દિવસો આવે તેવી આશ પીછો છોડતી ન હોય આનું નામ માયા મોહ ,,,,ઘડપણ આવશે જ એવી અગાઉ ખબરતો હતી? તો મન શરીરને એવી રીતે તૈયાર કરવાનું હોય એમ જેઓ કરી જાણે છે તે ડર વગર બિંદાસ જીવી જાણે છે ,,,,
માણસે અંતિમ તબક્કામાં સ્વસ્થતા કેળવી ,સંતોષી બની , વલણ અપનાવી ,ઈશ્વર ઉપર આસ્થા રાખી તેની મરજી સ્વીકારી ,સંબંધોજનો માટે ભલાઈ કરી હોય તેની હવે ખુશ રાખી વળતર વિનાની આનંદાયી પળો/ સમય , હાસ્ય થી હળવા બની વિતાવો ,રોગ હોય તો તેને દવા લઈને અંકુશમાં રાખવા પ્રયત્ન થઇ શકે ,,ઘબરાવાની જરૂર નથી સરકારી દવાખાના અને ચેરિટી મદદ રૂપ બને છે ,અને મદદ કરનારા સ્વયસેવકો પણ મળી રહે છે , તમારે મન મક્કમ બનાવવું પડશે ,,,,બધા જ જાણે છે ઘડપણ કોઈનો આશરો માંગે છે ,અને તેમાટે અનેક દાતાઓ આર્થિક સહાય કરે છે , ઘણી વાર પોતાનું લોહી નહિ, સ્વજનો ભલે મોં ફેરવી બેઠા હોય , પણ બીજાઓ સાચી મદદ કરે છે તો તેની મદદ ઈશ્વરીય મદદ ગણી લેવી જોઈએ ,,,,
હું જીવનના અંતિમ શ્વાસ સુધી જીવીશ એવી ખુમારી રાખવી એ જ માણસની સાચી ખેલદિલી ગણાય તમને ખબર હશે ઘણાના મોત સુધારે છે, તો ઘણા કમોંતે મરે છે ,તમારા જ્ઞાનનો ,અનુભવો તમારી આજુબાજુમાં નિસ્વાર્થ ભાવે વહેતા કરો ખુશ રહો જે હાજર હોય તેને વ્હાલા ગણો , બાકી નાની યાદ કેઅપેક્ષા રાખી દુઃખી ન બનો ,
મને ભગવાને જે અને જેટલું આપ્યું તેમાં પરમ સંતોષ માનો જરૂર ઘડપણ સ્વસ્થ બનશે ,
માનવી ના વિચારો સમજ અને અનુભૂતિ પ્રસંગ ,પરિસ્થિતિ અને સંજોગો આધીન હોય છે,
તમને સંતાનો મદદ ન કરે તો પણ આકરા ન થવાની જરૂર નથી તમારે તો મોટા મને આશીર્વાદ આપી ને વિદાય લેવાની છે ,,, એ ભુલાય નહિ ,,,,,,કારણ કે લોહી આપણું છે , ભલે હાલત વિપરીત હોય? ભારતની સંસ્કૃતિ તો સર્વનું ભલું ઈચ્છે છે ,,,સર્વે ભવન્તુ સુખિનઃ ,,,,,,,,જે વૃદ્ધત્વ ને પડકારીને જીવી જાણે છે તે નું જીવ્યું બીજા માટે પ્રેરણા બને છે ,,,,
કુછ ઐસે કારનામે છોડ જાઓ અપને યાદે હસ્તી મેં /
 લોગ સુનકાર ઝૂમ ઉઠે તુમ્હારી દાસ્તાંઓકો //
જીતેન્દ્ર પાઢ

નવરાત્રી અને દિવાળી હવે યંત્રવત વાર્ષિક ઘરેડ બની ગઇ છે, સંવેદના-શૂન્ય બની ગઇ





patelarvind101@gmail.com




સત્ય અને સ્મિતનું વર્તુળ એટલે ગરબા,

અમી અને આદરના દાંડિયાથી થાય તે રાસ.

સુવિચારોની આચરણ-પૂજા એટલે ધનતેરશની પૂજા,

મનમંદિરની સફાઇ એટલે કાળીચૌદશ,

દિલના દીવડાની હારમાળા એટલે દિવાળી.

આશાઓનો અભિગમ એટલે નૂતન વર્ષ,

સંબંધોમા સાતત્ય તે જ ભાઇબીજ,

અંતરના અજવાળા એટલે આરતી,

ભીતરનો ભાવ તે જ પૂજાપો,

પ્રેમથી પરમનો આભાર તે જ પ્રાર્થના.

ચાલો,  ઉરના આંગણે,

સમજણના સાથિયા પૂરીએ.

એકાન્તની કુન્જમાં, શાંત,

પ્રસન્ન સાન્નિધ્ય માણીએ,

નિર્મલ આનંદનો ઓચ્છવ ઉજવીએ.

24 August 2017

વિદ્યાનું વ્યસન



વિદ્યાનું  વ્યસન
માનવીના જીવનમાં જો કોઈ વ્યસન હોય તો તે વિદ્યાપ્રાપ્તિ માટેની ઝંખનાનું હોવું જોઈએ .આજકાલ વ્યસનોની હારમાળા ખુબજ વધી ગઈ છે.ગણ લોકો પાસે સંપતિ ખુબ વધી જાય છે ત્યારે તેનો સદુપયોગ કરવાને બદલે વ્યસનો પાછળ જ વેડફે છે.
        જયારે જીવનમાં વ્યસન ઘર  કરી બેસે છે ત્યારે બહુ જ કષ્ટ થાય છે.માનવી એટલા બધા રોગોનો ભોગ બની જાય છે કે પૂરી ચિકિત્સા પણ થઇ શકાતી નથી.
                    વ્યસન એટલે માનવીને માટે પ્રાણાંત તૈયારીનું પહેલું પગથીયું.
           ભગવાને  પોતાની પ્રેમભરી ભેટના રૂપ માં આપેલું આ સુંદર માનવજીવન વ્યસનોની પાછળ વેડફી દેવા માટે છે ? હરગીઝ નહી .આપણું માનવ જીવન વીરત પરમાત્માની અભિવ્યક્તિ છે.ને તે વિરાટ સત્કાર્યો કરીને વિરાટ રૂપ માં સમાઈ જવા માટે છે.
પ્રભુએ પોતાના જેવા બનવા માટે જ  માનવીને સર્જ્યો છે.છતાં વ્યસનોની  પાછળ એ જાતે જ વામણો બની નીચે ગબડ્યા કરે છે એ કેવું આશ્ચર્ય !
    આપણે એવા પાગલ નથી બનવું. આજ સુધી કદાચ વ્યસનો પાછળ ઘસડાયા હોઈએ તોય આજે તો આપણે પાછા વળી જ જવું છે ને થયેલી ભૂલો સુધારી લઈને ઉન્નત જીવન જીવવાનો સંકલ્પ કરવો છે.
માનવજીવન મળ્યું છે એટલે ભૂલ તો થઇ જ જાય, પરંતુ એથી હતાશ થવાની જરૂર નથી.થયેલી ભૂલોને સ્વીકાર કરીને તેમાંથી છૂટવાનો પ્રયાસ કરીએ એ જ મહત્વની બાબત છે.
ભૂલ થઇ છે એમ સમજ્યા પછી મનમાં જો પશ્ચાત્તાપનો  પાવક પ્રગટશે ,ને ભૂલ સુધારી લેવાનો સંકલ્પ જાગશે ,તો થયેલી ભૂલ પણ તમારી પ્રગતિ માટેનું પગથીયું બની જશે .જીવનમાં થયેલી ભૂલ આખીય જીંદગી દરમ્યાન પીડા આપનાર ભયાનક શૂળ બની જાય તે પહેલા જ તેને તોડી નાખવાની અને જડમુળમાંથી મિટાવી દેવાની કોશિશ કરવી જોઈએ.
   એટલે જ જો વ્યસન રાખવું હોય તો વિદ્યાનું જ વ્યસન રાખવું જોઈએ.
Ø  કઈ વિદ્યાનું વ્યસન હોવું જોઈએ?
વકીલ, ડોક્ટર ક એન્જીનીયર  બનવા માટેનું ?
એ વિદ્યા જરૂરી છે ખરી,પણ વ્યસનની જેમ જરૂરી નથી. આપણા દેશ ને આજે
Ø  સારા વૈજ્ઞાનિકો
Ø  ઉત્તમ ડોક્ટરો અને
Ø  કુશળ એન્જીનીયરોની
  જરૂર છે એટલે તે વિદ્યા અવશ્ય ભણવી જોઈએ.પરંતુ દેશને આજે સૌથી પહેલી જરૂર તો ઉત્તમ માનવીની છે.
   જો માનવી ઉત્તમ નહી હોય તો વૈજ્ઞાનિકો ,ડોક્ટરો, એન્જીનીયરો વગેરેને પેદા કરનારી વિદ્યા  ખુબ જ વિકાસ પામવા છતાં દેશનું કશુંય હિત નહી કરી શકે,કારણ કે ઉત્તમ માનવીમાંથી જ ઉત્તમ વૈજ્ઞાનિક ,ડોક્ટર અને એન્જીનીયર નીપજી શકવાનો છે.
     એટલે  વ્યસન તો એવી વિદ્યાનું હોવું જોઈએ કે જે માનવીને ઉત્તમ બનાવી શકે .એવી વિદ્યા વગરની ભૌતિક વિદ્યા માનવીને વિકાસ ભણી લઇ જવાને બદલે વિનાશ ભણી લઇ જનારી નીવડશે .
   સા વિદ્યા યા વિમુક્તયે , સાચી વિદ્યા જન્મ –મૃત્યુ ના બંધન માંથી મુક્તિ અપાવનારી હોય,આપણી સંસ્કૃતિની મૌલિકતા જાળવનારી હોય.આપણા દેશ માં ચારિત્રને જ માનવીનું ઉત્તમ ધન ગણવામાં આવે છે.
પટેલ અરવિંદકુમાર કાળીદાસ
                      શ્રી સરસ્વતી હાઇસ્કૂલ ડેભારી (એમ.એસ.સી.બી.એડ )
                       મુ.પો ડેભારી તા.વીરપુર
જી.મહીસાગર ગુજરાત પીન ૩૮૮૨૬૦
Mob.No.9429841404      9824787928
                       Patelarvind101@gmail.com

શું એકવીસમી સદી માનવી ને માનવ બનાવશે ?



         શું એકવીસમી સદી માનવી ને માનવ બનાવશે ?
અરે ! માનવી ને માનવ બનાવવાની વાત !
શું માનવી માનવ નથી ?
કોણે આ  પુરવાર કર્યું છે ?
 સિંહ નું બચ્યું જન્મ્યા  પછી સિંહ જ કહેવાય. તો શું માનવી માનવ ન કહેવાય ?તેને માનવ બનાવવો  પડે ?અરે આ વહી ગયેલી વીસ-વીસ સદીઓ નો રચયિતા જ માનવ છે.તો પછી આવી હળવી વાતો ભારે સ્વરૂપ માં શા માટે ?
          થોડાક   wait and watch  થઈને વિચારીશું તો આ માનવ પોતાનું માનવત્વ ગુમાવી બેઠો છે. પોતાનામાં રહેલું સત્વ ,તત્વ અને અસ્તિત્વ  ગુમાવી બેઠો છે .દુનિયા એટલી બધી ફાસ્ટ આગળ જઈ રહી છે કે વ્યક્તિ સવારે ભારતમાં ચા પીવે છે બપોરે જાપાન માં જમે છે  સાંજે ઇંગ્લેન્ડ  માં ચા પીવે છે.અને પાછુ રાતનું વાળું અમેરિકામાં કરે છે.પરંતું તેમાં તે પોતાના કદમ મિલાવી શકતો નથી.અને ન ધાર્યું હોય તે કરી બેસે છે.તેથી આજના વિષય નો જન્મ થયો,
 તો પ્રશ્ન થાય કે એકવીસમી સદી કેવી હશે ?
    કે જે માનવીને માનવ બનાવશે ?
Ø  પ્રત્યેક  સદી નવા પડકારો નવી તકો  લાવે છે.
Ø  નવા સમીકરણ રચે છે .
Ø  લક્ષ્મી અને સરસ્વતીનો સમન્વય ન થઇ શકે એ માન્યતા ૨૧ મી સદી માં સાવ ખોટી પુરવાર થશે .
Ø  અલબત્ત ,જ્ઞાની પુરુષોને જ હવે નવા અબજોપતિ બનાવવાનો અધિકાર રહે છે.
Ø  આવનાર જમાનો મોટા તોતિંગ ઉદ્યોગોનો નહી ,પરંતુ ટચુકડા એન્ટર  પ્રાઈઝીંગ એકમોનો હશે.
Ø  મોટી માછલી નાની માછલીને ગળી જશે એ પૂર્વધારણા એ હવે વિપરીત સાબિત થશે .
Ø  સમકાલીન યુગ ભારત માટે ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજીની દ્રષ્ટીએ સુવર્ણ યુગ સાબિત થશે .
Ø  એક્વીસમીસદીમાં  ઉત્તર ધ્રુવ અને દક્ષિણ ધ્રુવ વચ્ચેનું અંતર કમ્પ્યુટરની બે કળ વચ્ચે હોય તેટલું દુર હશે.
Ø  ગ્રાહકો-ગ્રાહકો વચ્ચે,ઉત્પાદક-વપરાશકાર  ,વેપારી-વેપારી,ગ્રાહક-શાહુકાર ,વચ્ચેનો વહેવાર સીધો સટ થઇ જશે.
Ø  ભારતના  કોલેજીયન યુવાનોને ઈન્ટરનેટના માધ્યમથી શ્રેષ્ઠ શિક્ષણનો લાભ મળશે .
                 ચંદ્ર શેખર અને ગોવિન્દ-ખુરાના જેવા વિજ્ઞાનીઓ ને તથા અમર્ત્યસેન જેવા અર્થશાસ્ત્રી ને  ભારત માં યોગ્ય તક ન મળી  પરિણામે તેઓને વિદેશમાં જવાની ફરજ પડી . ત્યાં તેઓને નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું .પરંતું આજનો યુવાન ઈન્ટરનેટ ના માધ્યમ થી કેમ્બીજ કે ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સીટી માં ત્વરિત પહોચી  જાય છે.તેમજ લંડન સ્કૂલ ઓફ ઇકોનોમિક્સમાંથી જોઈતી માહિતી મેળવી શકે છે.
Ø  ૨૦૧૦ ની સાલ માં આર્ટીફીશીયલ હૃદય,
Ø   ૨૦૧૩ માં કેન્સર પર સંપૂર્ણ વિજય
Ø  ૨૦૧૫ માં કૃત્રિમ ફેફસાંઅને કૃત્રિમ કિડની 
Ø  ૨૦૨૦ માં કૃત્રિમ લીવર શોધાશે.
તમને આ બધામાં રસ ના હોય તો પણ છેક ૨૦૨૦ માં કૃત્રિમ કિડની અને લીવર શોધાશે .તે ઉપરથી આપણને ખ્યાલ આવશે કે આ બે કુદરતી અંગો કેટલા મૂલ્યવાન અને જટિલ છે.  કુદરતની નકલ કરતાં સારો એવો વધુ  સમય નીકળી જશે .
Ø  ૨૧ મી સદી માં કાગળ નું સ્થાન કેલ્ક્યુલેટરે અને કલમ નું સ્થાન કોમ્પુટરે લીધું હશે.
Ø  આવી તો ગણી બધી વાતો આ સદી માં સાક્ષાત્કાર કરી જશે આતો તેના ફક્ત અંશો જ છે .
Ø  તો વિવિધતા ભરેલી આવી અદભુત ૨૧ મી સદી માનવને પોતાના જ્ઞાનની ક્ષિતિજને ઢંઢોળવા ફરજ પાડશે.
Ø  મગજના દ્વાર પર ટકોરા મારશે અને દ્વાર ખુલતાં જ ખુલ જા સીમ સીમ ની પરિસ્થિતિ ઉભી થશે.અને આત્મજ્ઞાનનું મોજું માનવીના અંત:કરણમાં ફરી વળશે.
    અને કહેવા લાગશે
કરવું હતું ઘણું બધું પણ કઈ કરી ન શક્યો
બનવું હતું  ઘણું બધું પણ કઈ બની ન શક્યો
કાશ  !   કેવી હતી એ લાચારી
પાસ સઘળું હતું પણ કઈ થઇ ન શક્યો.
તેથી હું માનવી માનવ થાઉં તો ઘણું ના દ્વાર ખુલ્લા થઇ જશે .અને આજદીન સુધી,આળસ પ્રમાદ ,સુષુપ્ત અવસ્થામાં રહેલાં માનવીને કોમ્પ્યુટરની અજાયબીઓ,શરીર રચનાની માહિતી,કૃષિ ,સમાજ,શિક્ષણની માહિતી  જાણ્યા પછી થશે કે
અ ધ ..ધ ...ધ.. આટલું બધું ?
આવું બધું ?    હોઈ શકે ? 
 થઇ શકે ?  કઈ રીતે ? શા માટે ?
અને કોમ્પ્યુટર જેવા સાધનને માનવી કહેશે ડાહ્યું થા માં. તને બનાવવા વાળો તો મારા જેવો કાળા માથાનો માનવી  છે ને.? આમ, માનવીની જીજ્ઞાસાના દ્વારને ઢંઢોળવાનું કામ આ સદી માં થવાનું છે .મને વિશ્વાસ છે કે ૨૧ મી સદી માનવીને માનવ બનાવશે. રોબોટની કામગીરીથી માનવીની આળસ  અને અજ્ઞાનપણું છતું થવાથી માનવી ચિંતિત થઇ અને પોતાના મનને concentret કરશે તેથી  જ ૨૧ મી સદી માનવી ને માનવ  બનાવશે .
અને છેલ્લે શિક્ષણ ની ગુણવત્તા સુધારવા ગાંડોઘેલો  બનેલો શિક્ષક સમાજ કહે છે કે  આજદિન સુધી મેં નાહકનો પૈસો લીધો હતો હવે મને કામ કરવાં દે મારાથી નથી રેહવાતું
આ બતાવે છે કે
 ૨૧ મી સદી માનવીને  માનવ જ બનાવી ને જંપશે.
દુનિયાની તકલીફ એ છે કે બધા મૂર્ખો અતિશય આત્મવિશ્વાસથી છલકે છે જ્યારે બુદ્ધિશાળીઓ પાસે છલકે છે શંકાઓ. - બૅર્ટ્રાન્ડ રસેલ (બ્રિટિશ ફિલૉસોફર, ગણિતજ્ઞ) The whole problem with the world is that fools and fanatics are always so certain of themselves, but wiser people so full of doubts• • •→•જિંદગી માં સંબંધો કોબી જેવા જ હોય છે•← જો તમે એને ફોલ્યા જ કરો તો છેવટે કાંઈ જ ના વધે BELIEVING IN YOURSELF IS THE FIRST STEP TO SUCCESS:-ARVIND K.PATEL.WELCOME TO Arvind Patel’s Blogપડકાર જેટલો મોટો સફળતા એટલી જ મોટી- માનવીની ઊંચાઇ તેના ગુણોને લીધે હોય છે, ઊંચી જગ્યાએ બેસવાથી માનવી ઊંચો થઇ જતો નથી