Education Means------

"EDUCATION SHOULD BE MAN MAKING & SOCIETY MAKING ----DR. Radhakrishan THANKS

LIFE OF COURGE

live vichar

"શિક્ષક પોતે શીખતો ન રહે તો તે કદી શીખવી ન શકે - રવીન્દ્રનાથ ટાગોર. જીવનમાં કોઈ પણ માણસને ખોટો ના સમજવો, તેના પર વિશ્વાસ રાખવો, કેમકે એક બંધ ઘડીયાળ પણ દિવસમાં ૨ વાર સાચો સમય બતાવે છે.સફળતાનું કોઈ રહસ્ય નથી,તે ફક્ત ધણો વધારે પરિશ્રમ જ ઈચ્છે છે.પ્રકૃતિનું બીજું નામ ટેવ છે. THANKS

WEL COME TO MY BLOGS

DIWALI WISHES

હજાર કામ નહીં કરો તો ચાલશે પણ એક કામ એવું કરજો જેના માટે દુનિયાએ તમને યાદ કરવા પડે. જે આવડે છે તેને શ્રેષ્ઠ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરો. THANKS

WEL COME

ACHIVEMENT

22 January 2018

Jivan Prerak Divadandi

No automatic alt text available.

આપની લેખનયાત્રા સદાય અવિરત રહે એવી શુભેચ્છાઓ. આભારી ટીમ સ્ટોરીમિરર....

આદરણીય લેખક શ્રી,
વર્ષ ૨૦૧૭ દરમિયાન આપની સ્વરચિત કૃતિઓ સ્ટોરીમિરર વેબ પોર્ટલ પર પ્રગટ કરવા બદલ સાભાર પ્રમાણપત્ર મોકલીએ છીએ. 
આપની લેખનયાત્રા સદાય અવિરત રહે એવી શુભેચ્છાઓ
આભારી
ટીમ સ્ટોરીમિરર.... 

To, storymirror team
ખૂબ ખૂબ આભાર સ્ટોરીમિરરનો કે જેમણે મારા
લખાણને, મારા કામને એપ્રિશીએશન કર્યું . આપ મારા કામને, મારા લખાણને વધાવી રહ્યા છો. સાથે એ પણ સમજું છું કે આથી મારી જવાબદારીઓ વધી જાય છે. મારું લખાણ વધુ વાચનયોગ્ય બનાવતો રહું. વધુ લોકભોગ્ય અને ચોટદાર બનાવતો રહું.
થેન્ક યુ સ્ટોરી મિરર,
થેન્ક યુ વાચકમિત્રો.
No automatic alt text available.

ઉચ્ચતર શિક્ષણની દશા અનેદિશા .

ઉચ્ચતર શિક્ષણની દશા અનેદિશા .
શ્રી અરવિંદભાઈ કે.પટેલ
શ્રી સરસ્વતી હાઈસ્કુલ ડેભારી
---------------------------------
આજના યુગમાં શિક્ષણ ,તેની જરૂરિયાત અને મહત્વ ;ઉપયોગીતા વધ્યા છે , તેથી શિક્ષણ સંસ્થાઓ દિવસે દિવસે વધે છે .સાથોસાથ શિક્ષણસંકુલોમાં પણ વધારો થયો છે -જેમાં ધાર્મિક નેતૃત્વમાં ,ખાનગી રીતે અને ગ્રાન્ટ આધારિત સંસ્થાઓ તેમજ રાજકીય નેતૃત્વમાં ચાલતી સંસ્થાઓ -શિક્ષણ આપવાના હેતુ દર્શાવી ચલાવાય છે . સરકારી -રાજ્ય શાસનો , કેન્દ્રીય સંચાલન આવી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ ઉપર નજર અને નિયમન રાખી , કાનૂન ઘડી જરૂર આવે મધ્યસ્થી કરી પ્રોત્સાહિત કરે છે ,શિક્ષણનું સ્તર સુધારવા અને તેને ટકાવવા આર્થિક સહાયતા વિવિધ આયોગો દ્વારા કરે છે .
બાળપણથી યુવાની સુધી અને ક્યારેક પ્રૌઢાવસ્થા સુધી શિક્ષણ -શિક્ષા તાલીમ - દ્વારા માનવીનું ઘડતર થાય છે . જેના શિક્ષણ માટે બાલમંદિર ,નર્સરી ,મૉન્ટેસરી ,પ્રાથમિક ,માધ્યમિક ,કોલેજ ,યુનિર્વસિટી જેવી શૃંખલા સમર્ગ વિશ્વમાં અપનાવાઇ છે . અહીં આપણે માત્ર ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે અને તેની હાલની દશા અને દિશા ઉપર પ્રકાશ નાખવાનો ઉપર છલ્લો પ્રયાસ કરીશું .
શિક્ષા શબ્દ ''શિક્ષ '' સંસ્કૃત શબ્દ ( શીખવું ) + ''આ '' ક્રિયા પ્રત્યય લગાડી = શિક્ષા શબ્દ બન્યો ,આ શિક્ષા નું શિક્ષણ તે કેળવણી .જ્ઞાન આપવું ,બોધ આપવો -ઉપદેશ -સમજ -શિખામણ આપવી કે લેવી તેનું નામ શિક્ષા. વેદ ની એક ઋચા છે '' હે પ્રભુ અમને ચારે ય દિશાઓમાંથી શુભ અને સુંદર વિચારો પ્રાપ્ત થાવો.ભગવદ્ગોમંડલ નોંધેછે તે મુજબ ઈ .સ .પૂર્વે 300 ના સમયમાં શિક્ષા અંગેનું પ્રમાણભૂત પુસ્તક રચાયેલું -11 ભાગોમાં કુલ્લે 60 શ્લોકો તેમાં છે ;પાણિની શિક્ષા ,નારદ શિક્ષા ,યાજ્ઞ વલ્ક્ય શિક્ષા ,વ્યાસ શિક્ષા વગેરે સંસ્કૃત ભાષામાં લખાયેલાં આ ગ્રંથો છે , જે સાબિત કરેછે કે ભારતમાં વર્ષો પહેલાં મૌખિક શિક્ષણ દ્વારા ,વિવિધ વિષયો સાથે ઋષિમુનિઓ ગુરુકુળ માં બાળકોને શિક્ષણ આપતાં-નાલંદા વગેરે તેનાં ઉદાહરણો છે . વિદ્યા શિક્ષા દ્વારા મળે છે,આ શિક્ષા પ્રાપ્ત કરી મનુષ્ય વિનય ,પાત્રતા ,ધન ,ધર્મ અને સુખને પામે છે . શિક્ષાનો અર્થ ગાંધીજી સમજાવતા કહે છે 'મારા અભિપ્રાય મુજબ બાળકના અથવા મનુષ્યના મસ્તિષ્ક અથવા આત્મા ના સર્વાંગી તેમજ સર્વોત્તમ વિકાસથી છે ''-
શિક્ષા -અંગ્રેજીમાં -Education -લેટિન શબ્દ ''E-Ducoઉપરથી બન્યો છે ;જેનો અર્થ થાય -અંદરથી - ભીતર માંથી આગળ વધવું -બીજો એ શબ્દ મળે છે -Educare- આ બધાનો અર્થ એમ કરી શકાય કે આંતરિક દિવ્ય શક્તિઓના પ્રગટન માટે જે ક્રિયા કરવામાં આવે તે શિક્ષા. '' આ શિક્ષા એક એવી પ્રકિયા છે જેનાથી બાળકની જન્મજાત શક્તિઓ બહાર પ્રગટ થાય છે '' -(ફ્રોબિલ ) વિશાલ અર્થમાં શિક્ષા એવી પદ્ધતિશીલ પ્રકિયા છે જે જીવન પર્યંત ચાલતી રહે છે ,તથા જીવનનાં પ્રત્યેક અનુભવમાં તેની વૃદ્ધિ થાય છે (એસ- . મૈકેન્જી -વિદેશી ચિંતક ) .એક શિક્ષણ વિદ્દ -વિદેશી લખે છે ''Education is the process of the acquiring . A good education devlopsa critical thought -process in addition to learningaccepted facts .It also encourage intellectualcuriosity,wich will lead to lifelonglearning .. તો --શિક્ષા રાષ્ટ્ર્ના આર્થિક। સામાજિક વિકાસના માટે શક્તિશાળી સાધન છે ,શિક્ષા રાષ્ટ્ર સંપન્નતા તથા રાષ્ટ્ર કલ્યાણની ચાવી છે (રાષ્ટ્રીય શિક્ષા આયોગ - રિપોર્ટ 1964-66) એક જગ્યા એ -જ્યોર્જ વૉશિન્ગટન કરવર --લખે કે -શિક્ષા સ્વતંત્રતા ના સુવર્ણ દ્વાર ખોલનારી ચાવી છે - નેલ્સનમન્ડેલા - જ્ઞાન અને શિક્ષા એ સૌથી શક્તિશાળી હથિયાર છે ,જેનાથી આપ પૂરી દુનિયા બદલી શકો છો એ કહીને શિક્ષા ની મહત્તા સમજાવે છે . આવી જીવનમાં અતિ ઉપયોગી શિક્ષા - '' ભીતરમાંથી આવે છે ,આપ તેને સંઘર્ષ ,પ્રયાસ અને વિચારોથી પામો છો --નેપોલિયન હિલ ......આ વાતો લખવાનો મતલબ એ છે કે શિક્ષણ -શિક્ષા -વિદ્યા નામ ગમે તે આપો પણ ઍજ્યુકેશન માનવ જીવન ,સમાજ ,રાષ્ટ્ર ,આજીવિકા માટે ઉદ્ધારક મહત્વની શક્તિ પ્રદાન કરનારું આવશ્યક અંગ છે .આજે આ મૂલ્યો ભુલાયાં છે કે પોતાના સ્વાર્થ ખાતર તેને જાણી જોઈને કોરાણે મૂકી સરકારને દોષિત ઠરાવવાની સાજીશો ચાલી છે -- શિક્ષા બચાવો આંદોલન સમિતિના દિનાનાથ બત્રા નું કથન છે -શિક્ષાનું પ્રયાગતીર્થ જ્ઞાન , ભાવના અને ક્રિયાના સંગમ ઉપર ઉભું છે --આજે એ સંગમ તીર્થ ડહોળાઈ ગયું છે .
ઉચ્ચ શિક્ષા નો અર્થ થાય છે -પ્રાથમિક ,માધ્યમિક શાળા બાદ કોલેજ કે સમક્ષ અભ્યાસ ;વિશ્વવિદ્યાલય -યુનિવર્સીટી માં , કે વ્યાવસાયિક -સરકારી અથવા બિન શૈક્ષણિક સંસ્થા ,સંકુલમાં અપાતું શિક્ષણ - તેમાં વિષયો ની વિવિધતા અને પસંદગીને અવકાશ છે . નક્કી કરેલા નિયમો ને આધીન - સમય મર્યાદામાં -પરીક્ષા પદ્ધતિ થી ઉત્તીર્ણ થનારી વ્યક્તિ ને પ્રમાણ પત્ર સાથે પદવી આપવી - જેથી તેનાથી યોગ્ય નોકરી કરી શકાય અથવા ધંધો થઇ શકે -ધન મેળવે .... આવા વિદ્યા સંકુલો અને અનેક સંસ્થાઓને જે નિયંત્રિત કરે તેને વિદ્યાપીઠ ,વિશ્વ વિદ્યાલય કહેવાય .પ્રાચીન ભારતમાં આવી અનેક વિદ્યાપીઠો હોવાના પ્રમાણભૂત પુરાવો મળે છે --વિશ્વની પ્રથમ આવાસ સાથે જુદા જુદા વિષયોમાં શિક્ષણ આપતી આ વિદ્યાપીઠમાં કોરિયા ,જાપાન ,તિબેટ ,ઇન્ડોનેશિયા ,તુર્ક ,ફાર્સ ,અને ભારતના આશરે 10,000 વિધાર્થીઓ ભણતાં ,2000 અધ્યાપકો હતાં અને રહેવા માટે 300 ઓરડાઓ હતાં ,,આ વિદ્યાપીઠ ગુપ્ત શાસનકાળ માં કુમાર ગુપ્ત પ્રથમે -450-750 ના ગાળામાં ઉભી કરેલી। પ્રથમ હુણ શાસક મિહિર કૂલ અને ત્યારબાદ 1199 માં બખીત્યાંર ખીલજીએ જાળવી ને નાશ કરેલો --- આ વાત લખવાનો ઉદ્દેશ ભારતમાં શિક્ષણ માટે અદ્ભૂત જોગવાઈ હતી , હવે નાલન્દા નવો જન્મ 2014માં પામી છે જે ઉજળી આશાનું કિરણ -ઉચ્ચતર શિક્ષણ માટે ગણાય .University અંગ્રેજી શબ્દકોશમાં અર્થ આપ્યો છે તે મુજબ -એવી ઇમારત જ્યાં શિક્ષણ સંસ્થા હોય ,અને અનેક શિક્ષણ સંસ્થાઓનું કોલેજોનું સંચાલન થતું હોય-જ્યાં જ્ઞાન મેળવી ,ડિપ્લોમા ,અનુસ્નાતક ,સ્નાતક કે પી એચ ડી --જેવી પદવીઓ -પ્રમાણ પત્રો અપાતા હોય ,પ્રાધ્યાપકો ,વિદ્યાર્થીઓ માટે નિવાસસ્થાનો હોય ...... ભારતમાં વર્ષો ઉચ્ચ શિક્ષણ બહુવિધ રીતે અપાતું હતું --આજે સ્થિતિ વિપરીત બની છે -આપણા વિદ્યાર્થીઓ પરદેશ જાય છે -આવું ?શા માટે બને છે /વિચારણીય પ્રશ્ન છે ?
ભારતનું ઉચ્ચ શિક્ષણ તંત્ર વિશ્વમાં ત્રીજા નંબરે છે 50 વર્ષોમાં દેશના વિશ્વ વિદ્યાલયોની સંખ્યામાં 11.6 ગણો વધારો થયો છે ,કોલેજોમાં 12.5અને વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં 60 ગણો વધારો થયો છે ,શિક્ષકોમાં 25 ગણી વૃદ્ધિ થાય છે ,સરકારી નીતિઓ ,સમાન શિક્ષણ -સગવડો વધતાં ,શિક્ષણ આયોગોની સુચારુ સંચાલિતા થી શિક્ષણ જરૂરી સૂચનો ,અમલ બજવણીના પ્રયાસો થયાં છે- વિસ્તાર વધ્યો ,વ્યાપ વધ્યો તેમ છતાં આ જની શિક્ષા જીવન દ્રષ્ટિએ નિષ્ફળ નીવડી હોય તેવા દાખલ હાથ લાગે છે -કારણો ગમે તે હોય !
ગુજરાત સરકાર ની વેબસાઈટ માં -13-12-2017 ના અહેવાલ મુજબ -સ્ટૅટ ગર્વ યુનિવર્સીટી કુલ્લે 22 છે ,.સેન્ટ્રલ ગર્વ . ની-3;પ્રાઇવેટ ઍડેડ -2;પ્રાઇવેટ યુનિ .-17 અને ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ નેશનલ ઇમ્પોટન્સ ની 6 યુનિ ..આવેલી છે --આ બધામાં 4 તો- કૃષિ યુનિ છે. એન .આઈ .સી . -'' નેશનલ ઈન્ફોર્મેટિક સેન્ટર નો રિપોર્ટ પણ જણાવે છે -બધે જ હાયર એજ્યુકેશન વધી રહ્યું છે -'' આ સાથે જ રાજ્ય સરકાર અને કેન્દ્ર સરકારની જવાબદારી ઉચ્ચ શિક્ષણ અંગે વધે છે -યુ જી સી અને અન્ય બોડી એ પણ સજાગ થવાની જરૂર છે -
સંશોધાત્મક અભ્યાસુ લેખો તરફ નજર ફેરવીએ તો માત્ર નાસીપાસ અને દુઃખી થવાય છે ; જરૂર નથી - Q world University ranking 2013 ના વાર્ષિક અહેવાલમાં વિશ્વની સર્વોત્તમ 200 યુનિ.માં ભારતની એક પણ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ નો સમાવેશ નથી અર્થાત GER ના આંકમાં હાયર એજ્યુકેશન માં ભારત નો નબળો 'ગ્રોસ '-છે -. તેનું એક કારણ એ પણ હોઈ શકે - ભારતીયો ને ગુલામ બનાવવાના અને પોતાની સરકારી હકુમત ને ટકાવવા દુભાષિયા ની જરૂર થતાં થોમસ બૈ બિંગટન મૈંકોલે -બ્રિટિશ ઇતિહાસકાર ,લેખક ,વિચારક ,પ્રબંધક અને દેશભકતે --અંગ્રેજી ,શિક્ષણ નું ચલણ કર્યું ,1727 માં ગર્વનર જનરલ વિલિયમ બેન્ટિકે -ચાર્ટર ઍક્ટ લાવીને સરકારી નોકરીમાં ભેદભાવ દૂર કરી સર્વ ને નોકરિયાત તરીકે લેવાનું નક્કી કર્યું અને 1857માં મૅકોલેએ અંગ્રેજીભાષા શીખવાડવાની પ્રણાલી મૂકી -જો અંગ્રેજી શીખશો તો વિકાસ થશે એવું લોકોમાં ઠસાવ્યું . તેની સામે આઝાદી લડતમાં અનેક નેતાઓએ આ રીતનો વિરોધ કર્યો - ગાંધીજીએ બુનિયાદી તાલીમ દ્વારા બાળકોને આત્મનિર્ભર થી આદર્શ નાગરિક ઘડવાની રીત અપનાવેલી। .. દુઃખ સાથે લખવું પડે કે આજે પણ આપણે અંગ્રેજ પ્રજાને અનુસરીએ છે -તેની નકલ શિક્ષણમાં પણ કરે.
ઉચ્ચ શિક્ષણના પાઠ્ય પુસ્તકો નો ઢાંચો -પશ્ચિમી પદ્ધતિને અનુસરીને થાય છે -ગુરુકુળ પદ્ધતિ પ્રત્યે બે પરવાહ બન્યાં છીએ ,ઉચ્ચતર શિક્ષણ ની ધીમે ધીમે થતી અવદશા જાગૃતિ અને પરિવર્તન ઝંખે છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના એક ભાષણમાં આક્રોશ સાથે આજની શિક્ષણ પ્રણાલિકા સામે ઉગ્રતા પૂર્વક જણાવેલું કે '' આજનુ શિક્ષણ 'મેન -મેકર ' ને બદલે ''મની મેકર ' બન્યુ છે ;આ માટે જવાબદાર કોણ ? '' આ મોટી વ્યથા છે !
અમેરિકાના શિક્ષણખાતાએ 12 વર્ષના અનુસંધાન ના એક મેટા વિશ્લેષણમાં તારવ્યું છે કે પ્રત્યક્ષ પાઠયક્ર્મનું અનુસરણ કરી ઉચ્ચશિક્ષા માટે અભ્યાસ કરતાં વિદ્યાર્થીઓની તુલનામાં ઑન લાઈન અઘ્યન કરવા વાળાં વિદ્યાર્થી નો દેખાવ વધુ ઉત્તમ બહેતર હતો ,C B L કૉમ્પ્યુટર આધારિત ભણતર પાઠય પુસ્તકના અભ્યાસ કરતાં વિદ્યાર્થી ને વઘુ જ્ઞાન ,કૌશલ્ય અને વર્તમાન જગત સાથે તાજી માહિતી મેળવી આપે છે , આ વાતને સત્ય માનીએ તો ભારત માં આ પ્રથા નો વિકાસ થઇ શકે તેમ નથી કારણ કે હજુ વીજળી વપરાશ ,કોમ્પ્યુટર જ્ઞાન તેની માહિતી કે નેટ વર્ક સમસ્યા તો ઉભી જ છે -માળખાકીય સુધારા કરવા માટે શાસકીય પગલાં લેવા જોઈએ -
શ્રી પરમાર્થ રાજસિંહા (અશોક યુનિ -ભારત )ખુબ જ ખુલાસા વાર વિગતોમાં જણાવે છે -કે આજનું એજ્યુકેશન અને ' સિસ્ટમ ' અને ગુણવત્તાના આંકડા સિદ્ધ કરવામાં અટવાયું છે -આજના યુગમાં જેઓને શિક્ષણ અંગે કશી જ માહિતી નથી,જાણતા નથી તેવા ધન્ધાદારી જમીન દલાલીના એજન્ટો ની જેમ -જમીન ઉંચા ભાવો થી ખરીદી તેના ઉપર શિક્ષણ સંકુલો - ખાનગી કોલેજો કે યુનિ ઉભી કરી 'વ્યાપાર ' કરે છે ,જેઓ ઍજ્યુકેશન કે એકૅડેમી સાથે કશી જ નિસ્બત નથી તેઓ જોડાય છે , '' -- બોલો ! તેઓ એજ્યુકેશનનો શો ?વિકાસ કરે ?
બીજી એક વાત નોંધવા જેવી છે -માત્ર ડિગ્રીઓ આપવા માટે ઉભી થયેલી ખાનગી કોલેજો - યુનિ .ઓ વિદ્યાર્થીઓને અનેક વિકલ્પો અભ્યાસક્રમોમાં પસન્દગી માટે આપે છે ,અનેક પ્રલોભનો પણ આપે છે , શિક્ષણ સંસ્થાઓ પ્રલોભનો સાથે નોકરી આપે છે તેથી જ્ઞાની નહિ પણ - ' સર્વિસ મેન ' જન્મે છે . તેથી આવી સંસ્થાઓ પૈસા રળવા માટે ને ફેક્ટરી જેવી અને નોકરિયાત પેદા કરવા ની હૉસ્પિટલ સમી બને છે .ખાનગી કોલેજો ઉપર કડકાઈ સાથે SPU ઍક્ટ ના પાલન માટે જોગવાઈ થાય તે જરૂરી છે. જ્યાં સુધી ' પ્રાઇવેટ સેકટરો ' એક્ટિવ નહિ બને ત્યાં સુધી સરકારે ધારેલાં GER લક્ષાંક માં વધારો કરવાની વાત પોથી માનાં રીંગણાં સમી ગણાશે .... A university is not a politicl party ,and an aducation is not an indoctrination --David Horowiz -- આ વાત ધ્યાનમાં લેવા જેવી છે .
આજની શિક્ષણ પદ્ધતિ કે પ્રણાલિકા ખોટી છે કે ફળદાયી નથી એવો અમારો કોઈ આક્ષેપ નથી ,પરંતુ અમને જે સમજાયું તે સર્વ સાચું હોવાનો અમારો દાવો પણ નથી તેમ છતાં એટલું ચોક્કસ કહી શકાય કે આ વેદના દરેક શિક્ષણ હિતચિંતકો માટે વ્યથા સમાન હશે
વિશ્વ વિદ્યાલયો વિકૃતિઓ ના વળગાડ વાળી ન બને તે જોવાનું કામ સરકાર સાથે નાગરિકોનું ,શિક્ષકોનું અને અભ્યાસુ સંશોધનકારો નું છે ; જનસત્તા દૈનિક હિન્દી અખબારમાં -2013 માં એક લેખ ના અંતમાં નોંધેલું કે -યુનિવર્સીટી સર્વોચ્ચ જ્ઞાન કેન્દ્ર હોય છે ,આ આદર્શ ભૂલીને માત્ર કાગળની ડિગ્રી
વિતરણ ,સંભવિત નોકરી મેળવવા માટે વિધાર્થીઓને પ્રમાણિત કરવાં ,હોસ્ટૅલ જેવી સગવડોને કોચિંગ ધર્મશાળાઓમાં બદલી નાખવા અથવા રાજનીતિક પ્રચારપ્રશિક્ષણ નો અડ્ડો બનાવવો આ બધા માટે યુનિવર્સીટી નથી ;તે માટે હોવી પણ ન જોઈએ -જો એમ થશે તો ,તેનો અર્થવિકૃતિઓને માન્યતા આપવી ગણાય.
ઉચ્ચતર શિક્ષણની દશા સુધારી શકાય - શિક્ષણ ક્ષેત્ર ,સંસ્થા કે પ્રણાલી સારા ઉદેશથી જ બને છે ,પરંતુ કેટલાક સમાજ મોવડીઓ ,રાજકારણીઓ ,ઉચ્ચ શિક્ષણ અધિકારીઓ ,ખાયકીની વૃત્તિ ,કાનૂન તોડવાની બહાદુરી ,નફ્ફટાઈ નડે છે ,નવું પરિવર્તન સ્વીકારવાની કે તે વ્યવસ્થા માટે કરવા માટે નિરુત્સાહ , ગેરરીતિઓથી પૈસા કમાવવાની તરકીબો, વર્તમાન સમય સાથે તાલ મેળવવાની ઉત્સુકતાનો અભાવ અને ખાસ તો ગુણવાન વિદ્યાર્થીઓ ઘડવા માટે જોઈતી સગવડોનો ,સાધનોનો અભાવ જેવી અનેક નાની મોટી વાતો પ્રત્યે જન જાગૃતિ ની જરૂરછે તો જ આજના વિધાર્થીમાં સાચું જ્ઞાન ,આચરણ ,ટેક્નિકલ દક્ષતા ,શિક્ષણ અને વિદ્યા પ્રાપ્તિઓ આનંદ, તર્કશક્તિનો વિકાસ ,વિજ્ઞાન ,સ્મૃતિ શક્તિ અને કાર્યશીલતા જેવા ગુણો ખીલશે - યોગ્ય નિર્ણય લેવાની બૌદ્ધિક પ્રતિભા ની ઓળખ કરશે। .. સંસ્થાકીય અને અભ્યાસ ક્રમ તેમજ જૂની ઘરેડ માં બદલી ,આધુનિકતા નો સ્વીકાર
જેવા મુદ્દાઓ દિશા સૂચન માટે મહત્વનું કામ કરશે.
રાષ્ટીય સ્તરે એક કમિશન રચવું જોઈએ અને ઉચ્ચ શિક્ષણની દરેક સંસ્થા ગામો અથવા શહેરી ઝુપડપટ્ટી ની ઝુપડીઓ સાથે જોડાયેલી હોવી જોઈએ.
આપણા સંસ્કૃતિક વારસા અને પ્રાચીન જ્ઞાન વીશેની માહિતી નો સમાવેશ કરવો જોઈએ.
પ્રાયોગિક અને વ્યવસાયિક શિક્ષણનો અભ્યાસક્રમમાં સમાવેશ કરવો જોઈએ
દર ત્રણ વર્ષમાં અભ્યાસક્રમની સમીક્ષા ફરજીયાત કરવી જોઈએ.વિદ્યાર્થીઓ સમાજ અને રાજ્ય તરફ સંવેદનશીલ હોવા જોઈએ.
મુલ્ય શિક્ષણ માટે અલગ પુસ્તકોની જરૂર નથી ઉચ્ચ શિક્ષણમાં દરેક વિષયના અભ્યાસક્રમમાં મુલ્યો સામેલ છે.
યોગ શિક્ષણ નવીપેઢી માં ખુબજ જરૂરી છે.જેને ફરજીયાત કરી શકાય.
રમત,કળા અને સંગીતના વારસાને અભ્યાસક્રમમાં સ્થાન મળવું જોઈએ.
વિકૃતિઓ ના ઈતિહાસ ને તિલાંજલિ આપવી જોઈએ.
આપની માતૃભાષા નું સંવર્ધન અને સંરક્ષણ કરવું જોઈએ.ઉચ્ચ શિક્ષણની તમામ સંસ્થાઓમાં અંગ્રેજીની જરૂરિયાત નાબુદ કરવી જોઈએ.
સંશોધન કાર્યને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ.ખોટી રીતે કરેલ સંશોધન બંધ કરી દેવું જોઈએ .અને સાચા સંશોધન કરનારનું શોષણ ન કરવું જોઈએ.
મૂળભૂત વિજ્ઞાનના વિષયો પરનું સંશોધન કાર્ય ઘટી રહ્યું છે.તે વધવું જોઈએ.વૈજ્ઞાનિક સંશોધનમાં
ભારતનો હિસ્સો ૨.૧ ટકા છે.જયારે ચીનનો હિસ્સો ૧૪.૭ ટકા છે.(યુનેસ્કો ૨૦૦૦)
શિક્ષણમાં ગુણવત્તા વધારવા માટે શિક્ષણ પદ્ધતિઓમાં ફેરફાર લાવવો જોઈએ.
આદમ અને ઈવ વખતથી ચાલતું ચીલા ચાલુ માળખું બદલવું પડશે.
નિયમિત તાલીમ,શિક્ષણ વ્યવસ્થા,તાલીમમાં નીતિશાસ્ત્ર વ્યવસાયિક અખંડીતતા અને મૂલ્યોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ.આધુનિક જ્ઞાન આપવું જોઈએ.
વાઈસ ચાન્સેલરની નિમણુંક રાજકીય ધોરણે ન થવી જોઈએ.
વિનોબા ભાવે પણ કહેલું કે શૈક્ષણિક વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે સરકારના નિયંત્રણથી મુક્ત હોવી જોઈએ.શૈક્ષણિક વ્યવસ્થા કોઈપણ બાહ્ય દખલગીરી ,મુક્ત પર્યાવરણથી મુક્ત થવા રચાયેલ છે.વિદ્યા કેન્દ્રોની વ્યવસ્થા પર સમાજનો અંકુશ હોવો ,સરકાર નથી.
ફી વગર લાયક વિદ્યાર્થી શિક્ષણ થી વંચિત ન રહી જાય તે જોવું જોઈએ.નહીતર કામધેનુને ન મળે સુકું તણખલું ને લીલા છમ ખેતરો સૌ આખલાઓ ચરી જાય છે તેવી પરિસ્થિતિ થશે.
લઘુમતી અને બહુમતી પર આધારિત શિક્ષણમાં ભેદભાવ દુર થવો જોઈએ .

તા.વીરપુરજી. મહીસાગર ૯૪૨૯૮૪૧૪૦૪ . patelarvind101@gmail.com

21 December 2017

જીવન વિકાસ અને પરિવર્તન થી ઉચ્ચત્તમ માનવ પ્રતિભા ખીલવે તે સાચી મૈત્રી

જીવન વિકાસ અને પરિવર્તન થી  ઉચ્ચત્તમ માનવ પ્રતિભા ખીલવે તે સાચી મૈત્રી
 -----------------------------------------------------------------------------------------   
                વગર માંગે ઈશ્વરે મને બધું જ આપી  દીધું
              નીચે વિશાલ ધરતી ને ઉપર ગગન આપી દીધું
              જયારે પૂછ્યું  કહ્યું  કે એકલો જીવી શકીશ કેમ ?
             આભાર ઈશ્વરનો ભેટમાં મિત્રોનું ઉદ્યાન આપી દીધું  ....
        મિત્રતા અને મિત્ર વિષે ઘણું લખાયું ,લખાશે અને લખાતું રહેશે  .... એરિસ્ટોટલ કહે છે -એક શરીરમાં  રહેલાં બે આત્મા એટલે મિત્રતા ! તો ,વિલિયમપેન મહત્વની વાત કરે છે ;એક સાચો મિત્ર ઉચિત સલાહ આપે છે ,સહજતાથી મદદ કરે છે ,સરળતાથી  જોખમ ઉઠાવે છે ,ધૈર્યથી બધું હસીને સહે  છે ,,હિંમતથી બચાવ કરે છે ,અને વગર બદલે દોસ્તી નિભાવે છે --આવી દોસ્તી મેળવવી તે તકદીર ની વાત ગણાય ,ઈશ્વર કૃપા ની વર્ષા ગણાય .
         
            કિસ હદ તક જાના હૈ  યે કૌન જાનતા   હૈ   
           કિસ મંઝીલકો પાના  હૈ યે  કૌન જાનતા હૈ 
           દોસ્તી  કે   દો પલ   તુમ  જી  ભર કે  જી  લો ---
           કિસ રોજ  બિછડ જાના  હૈ  યે કૌન  જાનતા હૈ
                                 મૈત્રીની કલા શીખવાથી  જ હ્રદયના પ્રેમને  સદભાવના નું બળ મળે છે.  મૈત્રી- કોઈ આડંબર કે કોઈ ખોટી ભવ્યતા વિના સરળતા અને સૌજન્યતાથી બંધાય છે, ત્યારે સંવાદિતાનો સંવાદ ખીલે છે, આંખોમાં પ્રેમ અને પ્રકાશનો દરિયો ઊછળે છે, હોઠ પર અંતરના આદર અમૃત નિરંતર રેલાય છે, ઓળખાણ તે મૈત્રી નથી, ઓળખાણમાં સ્વાર્થ અને બદલો હોય છે, તેથી સાચી હૂંફ નથી મળતી,  મૈત્રી સુખદુ:ખનો સાચો સાથી બની ટકે છે. માણસને સ્નેહની તરસ મિત્રથીજ સંતોષાય છે. ધન, દોલત, પ્રતિષ્ઠાથી મિત્રતા ખરીદાતી નથી. સામાન્ય જીવનમાંથી સાચી મિત્રતા હાથ લાગે છે, ટકે છે, સાચી મૈત્રીનો સંબંધ  સદ્ભાવ સાથે છે. જીવન વિકાસ અને પરિવર્તન થી  ઉચ્ચત્તમ માનવ  પ્રતિભા ખીલવે  તે સાચી મિત્રતા છે
                  લાગણી અને મધુરતાનો ઉન્મેષ ન હોય તો મૈત્રી સંબંધ કહેવાય નહીં, તકનો લાભ મેળવી કામ પતેથી હડસેલી દેનારા ઘણાં મળે છે, સાચા મિત્રો દુર્લભ હોય છે .  તમારું કામ સરળતાથી પતાવી દે તે જ મિત્ર એવું નથી, મૈત્રીનો અર્થ નિ:સ્વાર્થ ભાવે-કાર્ય કરવા તૈયાર રહેવું, તત્પર રહેવું અને સાથીના ક્રોધ, ગુસ્સાને ભૂલી જઈ, પરિસ્થિતિ ને સમજીને માર્ગ કાઢી મૌન ધારણ કરી- કડવાશને ગળી જનારા મિત્રોને સાચવી શકે છે. મૈત્રીનો મોટો અવરોધ અહં છે.
આત્મ નિરીક્ષણ અને કર્મશીલતા કેળવાય ત્યારે દ્ગષ્ટિની વિશાળતા વધે છે, સત્ય પરિસ્થિતિ સમજી શકાય છે. સંઘર્ષ ટળે છે-મૈત્રી ટકે  છે ,ઉગ્ર વચનો સાંભળી પ્રતિઘોષ રૂપે પ્રત્યુત્તર  આપો તો તે મૈત્રી તૂટવાનું કારણ બને છે.જાત સાથે મિત્રતા બાંધી ન શકનાર સાચી મિત્રતા પામી શકતો નથી.
રસ-રુચિ વિનાની મૈત્રી તે ઉપર છલ્લો સંબંધ છે  જે મિત્ર પરસ્પરની મર્યાદાઓની સમજણ રાખી ઉદાર ભાવે વર્તન કરે છે તે લાંબી મૈત્રી ટકાવી શકે   છે પરસ્પરની ઇચ્છાઓને માન આપવું અને ક્ષમા આપવી તે મિત્રતા લંબાવવા માટે જરૂરી છે   મિત્રો સાથે વિચારણાઓ સ્વચ્છ અને સ્પષ્ટ હશે તો જિંદાદિલી ખીલશે-મિત્રતા ટકશે. અંતરની ઉષ્મા મિત્રતા તરફ   જ ઢળે છે.
                    મિત્રના દુર્ગુણો બતાવો તો તેના માટેના ઉમદા અભિપ્રાયો પણ પ્રગટ કરો. કાળજી સાથે મિત્ર પ્રતિ વિકટ પરિસ્થિતિમાં સભાનતાથી હૂંફ આપનાર મૈત્રી જગતમાં જીત મેળવે છે, લોકપ્રિય બને છે  ,દલીલોથી મિત્રતા જિતાતી નથી.મિત્રને સાંભળો-એકાંતમાં તે વિચારોને ચકાસો.
               મન અને હ્રદય સાથે મિત્રતાનો સંબંધ હોવાથી ક્યારે-કોઈ વાતથી, અણગમતાં વ્યવહારથી-મન જરૂર દુ:ખી થાય છે પણ તે ક્ષણિક હોવું જોઈએં.
વારંવાર ફરિયાદ અને ટીકાઓ કરનાર મિત્રતાનો ઘાતક છે. ભૂતકાળને ભૂલી વર્તમાનમાં જીવી વ્યવહારો સાચવી, જે બીજાના પડખે ઊભો રહી હૂંફ આપે તે જ સાચો મિત્ર. મિત્રતા માત્ર આપી જાણવાની કલા છે, માંગવાની નહીં.મિત્ર તમારી ધારણા કે તમારી મરજી મુજબ નહીં તેના હ્રદયથી ચિત્ત કહે તેમ ચાલે છે. તેથી જીભાજોડી ટાળો, મિત્રતાને પામો.ખોટા માર્ગે કે નુકસાન થાય તેવા આચરણે જતાં મિત્રને જરૂર પડે  અવરોધિત બનીને સત્ય સાચવીને યોગ્ય સલાહ આપો-ફરજ બચાવે તે સાચો મિત્ર.પૈસાનો વ્યવહાર મૈત્રી તોડે છે,તો દુ:ખના પ્રસંગે આર્થિક મદદ કરનાર જ સાચો દિલોજાન દોસ્ત બને છે. તમારી દૃષ્ટિ, તમારા માપદંડથી મિત્રોને માપતા નહીં-સાચો મિત્ર ગુમાવશો . 
                  મિત્ર અને મિત્રતાનો ગાઢ સંબંધ છે  પણ તેને સાચવતા આવડે તો ન્યાલ કરી  દે અથવા અધૂરી સમજ જીવનને કડવું બનાવી કાયમ દુઃખી બનાવે   , ત્યાગ ,વફાદારી ,નિસ્વાર્થ ભાવના ,અરસપરસ શુભકરવાની  સતત તાલાવેલી , મિત્રતા ને વધુ બળવત  બનાવનારા ગુણો  છે , જે બીજા માટે સેકાય  છતાંયે પ્રકાશ -જ્ઞાન ,સમજ  આપે ,  મિત્રને  અણીના સમયે બચાવે -વિપદ માંથી મુક્તિ   અપાવે તે સાચો  મિત્ર !  સાથ ,સંગાથ અને સહવાસ ટકાવી શકે તે મિત્ર  ,કડવું સત્ય સામી છાતીએ કહી શકે તે મિત્ર 
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- જીતેન્દ્ર પાઢ /વાશી નવી મુંબઈ

ચિત્રકાર નેઅભિવંદના

ચિત્રકાર નેઅભિવંદના 
----------------------------
રેખા ના લસરકામાં 
બ્રહ્માંડને છુપાવી 
મસ્તી ને મોજ માં 
સમયને વિતાવી 
સૂર્યની છાયાને 
કાગળે ઉતારી 
        હે ,કલાકાર તેં
        નવતર સૃષ્ટિ સજાવી .
ફલક ને એક પલકમાં 
વિશ્વ ને ,ભૂલી નિર્જીવ 
વાતને તેં સજીવ બનાવી 
ગૂઢ રહસ્યો છે ,એકએક ચિત્રમાં 
એક અદ્ભૂત સાધનાએ 
જગત માં તને વિજયી 
પ્રતિષ્ઠા અપાવી 
             દ્વારકાધીશના ચરણે  વંદન કરી 
             ઋણ મુક્તિની તેં ધૂણી ધખાવી 
સન્માન,પ્રશંસકો 
પ્રદર્શન ,ઍવોર્ડ થી 
નિખરતી ધબકતી 
તારી છબી નિહાળી 
          સાચા કલાકારની મેં 
          પ્રીત પિછાણી 
લેખન અને રેખાના 
સંમિશ્રણથી 
મૂંગી શિલ્પ મૂર્તિને 
સજીવ બનાવી 
                   હે ,કલાકાર ,તેં સાચે જ 
                  ફગાવી જૂઠી નામના ,તેં જીંદગીને જીવાડી 
--------------------------------------દ્વારકા -2015/  જગ વિખ્યાત 
                                            ચિત્ર કલાકાર  સવજી છાયા -ને  ઘેર /મુલાકાત  વેળાયે -/-જિતેન્દ્ર પાઢ

જીવનની ધન્યતા -- અણમોલ ઘડી -પાવનકારી સંત ના વાહન ચાલન નો અવસર

જીવનની ધન્યતા  -- અણમોલ ઘડી  -પાવનકારી સંત ના વાહન ચાલન નો અવસર 
---------------------------------------------------------------------------------------------------
                મારા લેખન કાર્યના માર્ગદર્શક  જીતેન્દ્ર પાઢ  મને સદા  કહે  છે -  " પ્રેરણા જીવનનું સાચું ટૉનિક છે ,જે જીવનને રમતું ,ગાતું અને વ્હેતું  રાખે છે ,જીવનમાં જ્યાંથી અને જેની પાસે થી કશુંક પ્રાપ્ત થાય તે ગ્રહણ  કરો ,અપનાવો અને શીખો એ જીવન જીવવાની ખરી રીત છે  "  ; મને આજે મારા જીવનનો અતિ મહત્ત્વનો  પ્રસંગ યાદ આવે છે ,જેનાથી મારી જીવન કહાની બદલાઈ ગયી .
      જીવન ના અવનવા રંગો છે, કોઈ વાર અચરજ પમાડે તેવા સ્મરણો જન્માવે, તો ક્યારેક દુઃખદ ક્ષણો ની વેદના અર્પે. પ્રસંગ અને આયોજન વખતે માનવંતા મહેમાન, અતિથિ વિશેષ કે કોઈ ખાસ અંગત મહાનુભાવો ને  માટે વાહન મોકલી આમંત્રિત કરવાનો રિવાજ એક આદર છે. પણ આવા સમયે વાહન ચાલક કોને મોકલવો તે વ્યક્તિ ની પ્રતિભા જાણીને નક્કી કરાય કારણ કે જો વાહન ચાલક વધુ વાતોડિયો હોય તો મહેમાન ને ન પણ  ગમે; એટલેકે વાહન ચાલક પણ સંયમિતતા અને અનુભવી સજ્જન સમો શોધાય છે. ઘરનો વાહન ચાલક ઘણીવાર ન મળે તો વિશ્વાસુ સ્વજન જે નિકટતમ હોય એને પસંદ કરાય. મારું ડ્રાઇવિંગ સારું અને મારો શોખ પણ ખરો ! જીવન માં અનેક વેળાએ મારે વાહન ચલાવવાની તકો મળેલી, તેમાં યાદ ગાર સ્મરણ પણ ખરાં !        શુભ વેળા આવે અને હાથમાંથી તે ઘડી પસાર કર્યા બાદ, ઓંચિતા રહસ્ય નું પ્રાગટ્ય થાય ત્યારે કેટલી અચરજ થાય !
                       ઈશ્વર મહેરબાની ગણો કે અકસ્માત શું માનવું ?. આવો   જ એક અમૂલ્ય પ્રસંગ મારા જીવનમાં પણ અનાયાસ બની ગયેલ, આજે પણ જ્યારે જ્યારે એ વેળાની  સ્મૃતિપટ ઉપર છબી ઉભરાય છે  ત્યારે ત્યારે હું ધન્યતા અનુભવું છું.
                સાલ તો ચોક્કસ યાદ નથી પણ સ્મરણના સંભારણા મુજબ પણ લગભગ ૧૯૬૦ કે ૬૨ ની આસપાસ ની વાત હશે, કરજણ જંકશન પાસે મિયાં માતર ના સ્વ. ઠાકોર સાહેબ શ્રી અજીતસિંહજી મારા મામા થાય, અને વડોદરા માં તેમના પ્રતાપ નગર માં "માતર હાઉસ" નામક બંગલા માં કોઈ ધાર્મિક પ્રસંગ હતો, ત્યારે મને પુ. મામા સાહેબે કહ્યું કે "ભાણુ,  દાંડિયા બજાર માં ડોંગરેજી મહારાજ નામના ભુદેવ રહે છે તેને લેવા જવાનું છે, તું ત્યાં કોઈને પૂછી ને તેમનું મકાન ગોતી લેજે."
   ત્યારે આજના જેવી ભીડ ભાડ ન હતી, આપેલા સરનામે પહોંચી ગયો, જરાયે તકલીફ વિના ! નામ પૂછતાં જ ભુદેવનું મકાન મળી ગયું, મને યાદ છે ત્યાં સુધી પૂર્વાભિમુખ દ્વાર માં પ્રવેશતાંજ પ્રમાણ માં મોટો ઓરડો (બેઠક), સામે જાડી મોટી ગાદી પર ઢાળિયું ટેબલ, પાછળ તકિયો અને એક ગાદલા પર સાદી ચાદર, જમણી બાજુએ આગંતુકો માટે બેસવા પાથરણું, ઓરડા માં એકાદ બે ભીંત ચિત્રો,  માખણ ચોર લાલાના; એ સિવાય ખાસ કોઈ રાચ રચીલું ન હતું, ટેબલ પાછળ શાંત ચિત્તે બેઠેલા ભુદેવ, માથે મુંડન અને શિખા, ભવ્ય તેજીલો ભાલ પ્રદેશ, મારી એ ઉમરમાં પણ મને પ્રભાવિત કરતું મુખારવિંદ, અનાયાસ  સરળતાથી વંદન કરવાનું મન થાય એવો એમનો પ્રભાવ હતો, મેં બે હાથ જોડીને પ્રણામ કર્યા. મને આવકારી ને મારા આવવા નું પ્રયોજન પૂછ્યું. મેં સ્વ.ઠાકોર સાહેબ નું નામ આપતાં મને નમ્રતા થી કહ્યું, "ભાઈ, પાંચ દશ  મિનિટ બેસો હું આ કાર્ય પુરૂં કરી લઉં."  થોડો સમય તેઓ જે કર્મ કાંડ જેવું કાર્ય કરતા હતા તે પૂર્ણ કરીને અંદરના ખંડમાં પધારી થોડાજ સમયમાં એ ભુદેવ સાદાં ધોતિયા પર એક ઉપ વસ્ર પહેરી ને તૈયાર થઈ ગયા અને ગાડી માં મારી બાજુમાં એકદમ સહજ ભાવે બિરાજી ગયા.
                    પૂજા વિધી પૂર્ણ થતાં હું પાછો એ ભુદેવ ને દાંડિયા બજાર પહોંચાડવા ગયો, ત્યારે ભુદેવે નમ્રતાથી કહ્યું "ભાઈ ઉમરના પ્રમાણમાં ગાડી સારી ચલાવો છો." ત્યારે મને ખબર ન હતી કે મને આજે જેમના સારથી બનવાનો મોકો મળ્યો છે તે કોણ છે? બ્રહ્મદેવતાને બે હાથ જોડીને મેં પૂજ્ય ભાવે  વંદન કર્યા અને વિદાય લીધી.
                 આજે જ્યારે જ્યારે એ પ્રસંગ યાદ આવે છે સંત ભૂદેવ નું મુખારવિંદ, નમ્રતા ભાવ અને શાંત શીતળ  તેજસ્વી પ્રતિભા સતત નજરે ચડે છે; ત્યારે હું મારી જાતને ધન્ય ગણું છું કે જેમની ભગવત કથા સાંભળવા અને જેના દર્શન માત્ર કરવા લોકો દૂર દૂર થી આવતા, કંઈક નામાંકિત-અનામી સંતો મહંતો જેમની સેવા સ્વીકારવા પધારતા, એ મહાન સંતને આજની પેઢીએ નજરો નજર જોયેલા હોય એવા શ્રી શુકદેવજી નો કળિયુગી અવતાર સમા બ્રહ્મ લીન પ્રાત: વંદનીય શ્રી શ્રી-(કેટલા પણ શ્રી લગાડો તો મારા મતે ઓછા પડે)-ડોંગરેજી મહારાજ કે જે સાચા અર્થમાં સંત હતા તેમના સારથી બનવાનો મોકો મને મળ્યો એ વિચારે હું મારી જાતને ધન્ય ગણું છું, મારા માતુશ્રી ની અનન્ય ભક્તિ ના પ્રતાપે જ એ શક્ય બનેલું, પણ ત્યારે મને ખબર ન હતી કે આ મારા જીવન ની ધન્ય ઘડી કોઈક જન્મના પુણ્યના પ્રતાપે  ઝળકી ઊઠશે ! વિશાલ ભાલપ્રદેશે મોટું લાલ તિલક માત્ર બે વસ્ત્ર -ઉપવસ્ત્ર અને ધોતી, હાથમાં નાનકડી તુલસી માળા, લાલાના સ્મરણ જાપમાં લીન ,કોઈ મગજમારી કે વધુ વાર્તાલાપ નહિ, શાંત સૌમ્ય વ્યક્તિત્વ આજે પણ યાદ આવે ત્યારે વંદન કરી લઉં છું ,જન્મ જયંતી હોય કે પુણ્ય તિથિ હોય તે દિવસ સિવાય પણ નિત્ય સ્મરણમાં પૂજ્ય ડોંગરેજી મહારાજ  મારાં  સાચાં પ્રેરક વંદનીય સંત છે, એમનું સાન્નિધ્ય માણ્યાનો લહાવો મારા જીવનની ધન્ય પળ ગણું છું, યાદોના ઉપવનમાં કેટલો બધો ખજાનો છે -દોસ્તો ! તમારા જીવનની હાટડી ક્યારેક ખોલજો અને આવા સદ પ્રસંગ ની  મિત્રો સાથે ગોઠડી જરૂર કરજો, તેમાંથી કદાચ કોઈ જીવને પ્રેરણા મળી જાય !

             આ સંતના સાનિધ્યથી, તેમના તેજના પ્રતાપે મારા જીવનમાં મોટી પ્રેરણા મળી, અને મારા હ્રદયમાં જે ભક્તિ ભાવ હતો તેમાં નવી ચેતનાનો સંચાર થયો. જીવનમાં અનેક બનાવો અવાર નવાર બનતા હોય છે, પરંતુ કેટલાક બનાવો અનાયાસે માનવીનું જીવન પરિવર્તન કરે છે. પરિવર્તન સંસારનો નિયમ છે, જે કુદરત અને માણસ બન્નેને લાગુ પડે છે, જીવનમાં આવતો બદલાવ કે મોટી ઊથલપાથલ આવા પ્રેરક અને પ્રેરણાદાઈ બનાવોને આધીન છે, માનવી આવા સારા બનાવો કેમ નોંધી નહીં રાખતો હોય ! કે પછી પોતાના અહંકારમાં ડૂબીને જાણી જોઈને જો આંખ આડા કાન કરે તો તે ઘણું ગુમાવે છે.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
કેદારસિંહજી એમ  ; જાડેજા
ગાંધીધામ

જીવન દર્શન (ડાયરી નું એક પાન )

. જીવન દર્શન (ડાયરી નું એક પાન )
----------------------------------------------------
        આજે વહેલી ખુશનુમા પ્રભાતે મારા દ્વાર  ઉપર ટકોરા મારી મને જગાડે છે 
સ્મૃતિ ,કલ્પનાની સોડ માં હજુ સૂતી છે .સમય  હવે આળસ મરડી ને બગાસું ખાય છે ,
કુદરત જાગી ગઈ છે ,પંખીઓના કલરવો  મારી તંદ્રા ને હળવે હાથે પંપાળે છે  ;આનંદ જાણે કે 
રાજીપા ના ગીતો ગાવા થનગને છે ,ગઈ કાલનો અંધકાર સૂર્યની સોડમાં  સંતાઈ ગયો છે , 
કહો કે પીગળી ગયો છે  ,મારે તો બધું ભૂલીને આજ ને સત્કારવાની છે ,હવે તો ઊઠવાનું 
,જાગવાનું છે   ... જાગૃતિ વિના  ધારેલી મંઝિલ ની રાહ જોતી પગદંડીની આતુરતાને  કેવી રીતે ?
ભેટીશું ?ચેતનના તો રોજ સવારે સ્ફૂર્તિ , તાજગી સાથે મારા અંતરના આંગણે  સત્કારવા સમણાં 
સાથે ઉભી છે .  હે ,પ્રભુ  આ કેવી !  સરસ અનુભૂતિ છે  ...જયાં પ્રફુલ્લિતતા ના પુષ્પો મારા બિછાનામાં 
મહેક સાથે  મને ગલગલિયાં કરી રહ્યાં  છે  --મારા ખોબામાં  વસંતનો વૈભવ  આવી ને  મારી 
કલ્પનાઓ ને  સજાવી રહ્યો છે   ...પ્રત્યેક દિવસ  મારાં માટે ચૈતન્ય નો  થનગનાટ  બની રહે  તેવી 
 કૃપા દૃષ્ટિ  મારા ઉપર   નિરંતર રાખજે   અને તારી  ઋણ મુક્તિ કાજ  મારી મનોવૃત્તિ ,મારી દૃષ્ટિ ,
 મારું વલણ  અને ચલણ  હરદમ શુદ્ધ ,નૈતિકતા સાથે -સેવાભાવી પરોપકારી સ્થિરતા આપે  !
 મને યાચક નહીં પણ તારાં કથનો ,વચનોનો  વાચક બનાવ જે  ..
                  સામાજિક વ્યવ્હારિતા  કરવી પડશે  ,છૂટકો નથી ,તેથી મારામાં શુદ્ધ ભાવના -ઠાંસોઠાંસ 
ભરજે ,  મારાથી મન ,વચન અને કર્મ કરતાં જાણે ,અજાણે કોઈનું હિત જોખમાય  નહીં ,તેવી  સભાનતા
  -જાગૃતિ ને મારા શ્વાસોમાં ભરજે  .....આ બધી મારી માંગણીઓ  નથી ,મારી નિત્ય પ્રાર્થનાનાં   તેં 
જગાડેલાં સ્પંદનો  છે  .....કેવી સરસ  સવાર આજે  ઉગી છે  ...તમન્ના ,તાજગી અને તરંગોમાં જ્યાં 
કુદરત ડોલતી હોય !  ત્યાં હું કેવી રીતે મૌનનાં ભંડારિયામાં પુરાઈ રહું ?
                    હું જાણું છું  કે વિચાર ,અનુભવ અને અભિવ્યક્તિ નું શબ્દદેહે અવતરણ  એટલે  લેખન   ...
ધબકતાં સત્યનો રણકો એટલે લેખ ,મનના ઊર્મિ પ્રવાહ ને  લાગણી ભીંજી વર્ષા એટલે કવિતા ;ઘણું 
લખો ,છતાં બાકી રહી જાય  તેવો ધસમસતો પ્રવાહ  એટલે કલમ ,કાગળ અને કલ્પના ના સંગમનો 
અવસર  ....સ્પંદનોનું સ્ફુરણ ગાન  
                  આ બધું  હે ,પ્રભુ તારાં પ્રતાપે મને મળેલી તારી  કૃપા દૃષ્ટિ નો પ્રસાદ ગણું છું  અને 
આભરવશ કૃતઘ્નતા વ્યક્ત કરું છું .
----------------------------------------------------------------------જીતેન્દ્ર પાઢ /રાહલે /નોર્થ કેરોલિના /

ગુજરાતી ગૌરવ ગાથા'

વધેલા શરીરવાળા ગુજરાતીઓ માટે કસરત એટલે જમ્યા પછી પાનના ગલ્લા સુધી ચાલતાં જવું તે. મોઢામાં પાન કે મસાલો દબાવી કલાકો સુધી વિષયવિહીન ચર્ચાઓ કરવામાં ગુજરાતીઓની માસ્ટરી છે. પાનના ગલ્લા અને ચાની કીટલીઓ એ ગુજરાતીઓ માટે વૈચારિક આદાન-પ્રદાન માટેના આદર્શ સ્થાનકો છે. સાચો સમાજવાદ આ બે જગ્યાઓએ જ જોવા મળે છે. અહીંયા ગાડીસ્કૂટરવાળા સાથે જ મજૂર પણ ઊભો રહી ચા પીતો હોય છે. (આ વાત પર બે કટિંગ ચા થઈ જાયહોં ભઈ!)
દરેક ગુજરાતી મા-બાપને તેમના સંતાનોને ડોક્ટરએન્જિનિયર કે સી.એ. બનાવવામાં જ રસ હોય છે. સંતાનોની કરિયર મા-બાપ જ નક્કી કરે છે. કોઈ ગુજરાતી મા-બાપને એવું કહેતા સાંભળ્યા નથી કે'મારે મારા દીકરાને કલાકાર બનાવવો છેમારે મારી દીકરીને ચિત્રકાર બનાવવી છેમારો દીકરો ફોજમાં જશેમારી દીકરીને એથ્લિટ બનાવવી છેમારા દીકરાને ફેલ્પ્સ જેવો તરવૈયો બનાવવો છે.' (નાટક-ચેટકકવિતાસાહિત્ય-લેખનના રવાડે ચઢેલા છોકરાંવને તો આઉટલાઈનના કહેવાય છેહોં ભઈ !)
રૂપિયા કમાવા સિવાય બીજો કોઈ પણ શોખ ન ધરાવતા ગુજરાતીઓનો એક શોખ ખૂબ જાણીતો છે રજાઓમાં ફરવા જવાનો અને તે પણ સાથે ખૂબ બધા નાસ્તા લઈને. જ્યારે અને જ્યાં પણ ફરવા જઈએ ત્યારે ડબ્બાઓના ડબ્બા ભરીને સેવમમરા,ઢેબરાં,ગાંઠિયાંપૂરીઓઅથાણાં સાથે લઈને નીકળીએ છીએ. ઘર બદલ્યું હોય એટલો બધો સામાન લઈ ટ્રેનમાં ખડકાઈએ છીએ અને ટ્રેન ઉપડે કે પંદર જ મિનિટમાં રાડારાડી કરતાં નાસ્તાઓ ઝાપટવા મંડીએ છીએ અને ઢોળવા મંડીએ છીએ. ગુજરાતીઓના ફરવાના શોખના કારણે પરદેશની ટૂરમાં ગુજરાતી થાળી મળતી થઈ ગઈ છે. જો ગુજરાતીઓ ફરવાનું બંધ કરી દે તો બધી જ ટ્રાવેલ્સ એજન્સીઓ અને પેકેજ ટૂરકપલ ટૂરવાળાઓનું ઉઠમણું થઈ જાય. (આપણે ફરવાની સાથે ફરવાની સલાહ આપવાના પણ શોખીન છીએ. નવસારી સુધી પણ નહીં ગયેલો માણસ નૈનિતાલ કેવી રીતે જવું તેની સલાહ આપી શકેહોં ભઈ!)
ગુજરાતીઓના લેટેસ્ટ બે શોખ. એક - ટુ વ્હીલર અને બીજો - મોબાઈલ. જગતમાં સૌથી વધારે ટુ વ્હીલર ગુજરાતમાં ફરે છે. આપણું ચાલે એક રૂમમાંથી બીજા રૂમમાં જવા માટે પણ ટુ-વ્હીલર વાપરીએ. પહેલાના જમાનામાં એવું કહેવાતું તું કે 'દેવું કરીને પણ ઘી પીવું.' હવે એવું કહેવાય છે કે 'દેવું કરીને પણ બાઈક લેવું.'ગુજરાતીઓના 'દિલની સૌથી નજીક' જો કોઈ હોય તો તે છે મોબાઈલ (કેમકે આપણે મોબાઈલને હંમેશાં શર્ટના ઉપલાં ખિસ્સામાં જ રાખીએ છીએ.) જાત-જાતના મોબાઈલભાતભાતની રિંગટોનનો આપણને જબરજસ્ત ક્રેઝ છે. મોબાઈલની સૌથી વધુ સ્કિમ આપણા ગુજરાતમાં જ છે અને તેનો સૌથી વધુ લાભ પણ ગુજરાતીઓ ઉઠાવે છે. જો સ્કિમમાં 'ફ્રી' લખ્યું તો તો 'લ્લા'. રાત્રે દસથી સવારે છ, 'મોબાઈલથી મોબાઈલ ફ્રીએવી સ્કિમ જાહેર થાય એટલે ગુજરાતીઓ મચી જ પડે.. બાજુ-બાજુમાં બેઠા હોય તો પણ મોબાઈલથી મોબાઈલ વાતો કરે ! (હેલો…, અને જ્યારે બિલ આવે ત્યારે કંપનીવાળા જોડે સૌથી વધુ બબાલ પણ આપણે જ કરીએ છીએહોં ભઈ !)
ગુજરાતીઓની સ્વભાવગત ખાસિયત પણ અનોખી છે. આપણે એવર ઓપ્ટિમિસ્ટ એટલે કે સદાય આશાવાદી માણસો છીએ. શેરબજાર કભૂ...સકરતું તૂટે તો પણ આપણે આશા રાખીએ છીએ કે 'કશો વાંધો નહીં, કાલે બજાર ઉપર આવી જ જશે.'આ સાથે આપણે ગુજરાતીઓ એટલા જ ખમીરવંતા પણ છીએ. ભૂકંપ આવેપૂર આવે કે બોમ્બ બ્લાસ્ટ થાયઆપણે ત્યાં બીજા દિવસથી તો બધું રાબેતા મુજબ….
ગુજરાતીઓની એક સૌથી મોટી ખાસિયતખૂબીવિશેષતા,વિલક્ષણતા એ છે કે આપણે ગુજરાતીઓ ક્યારેય પણ કોઈનાથી ઈમ્પ્રેસ થતા નથી. સાદા શબ્દોમાં કહીએ તો આપણે ક્યારેય કોઈથી ઘીસ ખાતા નથી. ગમે તેવો મોટો ચમરબંધી હોય પણ આપણે તેનાથી અંજાઈ જતા થી. 'એ લાટસા'બ હોય તો એના ઘેરમારે શું ?'આવી તાસીર જ આપણને 'જીદ કરી દુનિયા બદલવાનીશક્તિ આપે છે અને તેના લીધે જ ગુજરાતની ધરતી પર ગાંધીજીસરદાર અને ધીરુભાઈ જેવી હસ્તીઓ પાકી છે. (શું કહો છોબરાબરને ભઈ?)હાચુ કઉં તો મને તો ઍક ગુજરાતી હોવાનો બહું ગર્વ છેતમને છે?જો હા તોઍક સાચા ગુજરાતી તરીકે તમે પણ આપણી આ'ગુજરાતી ગૌરવ ગાથાને આગળ ધપાવો.

 
દુનિયાની તકલીફ એ છે કે બધા મૂર્ખો અતિશય આત્મવિશ્વાસથી છલકે છે જ્યારે બુદ્ધિશાળીઓ પાસે છલકે છે શંકાઓ. - બૅર્ટ્રાન્ડ રસેલ (બ્રિટિશ ફિલૉસોફર, ગણિતજ્ઞ) The whole problem with the world is that fools and fanatics are always so certain of themselves, but wiser people so full of doubts• • •→•જિંદગી માં સંબંધો કોબી જેવા જ હોય છે•← જો તમે એને ફોલ્યા જ કરો તો છેવટે કાંઈ જ ના વધે BELIEVING IN YOURSELF IS THE FIRST STEP TO SUCCESS:-ARVIND K.PATEL.WELCOME TO Arvind Patel’s Blogપડકાર જેટલો મોટો સફળતા એટલી જ મોટી- માનવીની ઊંચાઇ તેના ગુણોને લીધે હોય છે, ઊંચી જગ્યાએ બેસવાથી માનવી ઊંચો થઇ જતો નથી